Bu soragyň jogaby, daban döwülmedik ýagdaýynda içki fiksasiýa edilende süňk transplantasiýasyny talap etmeýär.
Sanders şeýle diýdi
1993-nji ýylda Sanders we beýlekiler [1] KT esasynda daban süňküniň döwülmeginiň hirurgiki bejergisiniň taryhynda daban süňküniň döwülmeginiň KT esasyndaky klassifikasiýasy bilen möhüm wakany çap etdiler. Ýakynda Sanders we beýlekiler [2] 10-20 ýyllyk uzak möhletli gözegçilik bilen 120 daban döwülmeginde süňk transplantasiýasynyň ýa-da berkidiji plastinkalaryň gerek däldigini netijä geldiler.
Sanders we beýlekiler tarapyndan 1993-nji ýylda CORR-da çap edilen daban döwülmeleriniň KT tipifikasiýa usuly.
Süňk transplantasiýasynyň iki esasy maksady bar: fibula ýaly mehaniki goldaw üçin gurluş transplantasiýa we osteogenezi doldurmak we höweslendirmek üçin granula transplantasiýa.
Sanders daban süňküniň uly kortikal gabykdan ybaratdygyny we daban süňküniň süýşüp giden bogun içi döwülmelerini, eger kortikal gabyk deňeşdirme boýunça täzeden dikeldilip bilinse, trabekulýar gurluşly daban süňküniň kömegi bilen çalt dikeldip boljakdygyny aýtdy. Palmer we beýlekiler [3] 1948-nji ýylda bogun ýüzüniň döwülmegini şol wagtda ýerinde saklamak üçin degişli içki fiksasiýa enjamlarynyň ýoklugy sebäpli süňk transplantasiýa barada ilkinji bolup habar berdiler. Posterolateral plastinkalar we wintler ýaly içki fiksasiýa enjamlarynyň yzygiderli ösmegi bilen, süňk transplantatynyň kömegi bilen reduksiýanyň goldawyny saklamak zerur däl boldy. Onuň uzak möhletli kliniki barlaglary bu garaýşy tassyklady.
Kliniki gözegçilikli barlaglar süňk transplantasiýasynyň gereksizdigini anyklady
Longino we beýlekiler [4] we beýlekiler azyndan 2 ýyl gözegçilik bilen dabanyň 40 sany süýşüp duran bogun içi döwülmesiniň prospektiw gözegçilikli gözlegini geçirdiler we süňk transplantasiýa bilen süňk transplantasiýasynyň arasynda surat ýa-da funksional netijeler babatda düýpli tapawut tapmadylar. Gusic we beýlekiler [5] dabanyň 143 sany süýşüp duran bogun içi döwülmesiniň gözegçilikli gözlegini geçirdiler we şoňa meňzeş netijeler gazandylar.
Maýo klinikasyndan Singh we beýlekiler [6] 202 hassanyň arasynda retrospektiw gözleg geçirdiler we süňk transplantasiýasynyň Bohler burçy we doly agram götermek wagty babatda has gowy bolandygyna garamazdan, funksional netijelerde we gaýraüzülmelerde düýpli tapawut bolmady.
Süňk transplantasiýasynyň trawmanyň kynçylyklary üçin töwekgelçilik faktory hökmünde
Professor Pan Çžijun we onuň Zhejiang lukmançylyk ikinji hassahanasyndaky topary 2015-nji ýylda ulgamlaýyn bahalandyrma we meta-analiz geçirdiler [7], bu bolsa 2014-nji ýyldaky elektron maglumatlar bazalaryndan alyp boljak ähli edebiýaty, şol sanda 1559 hassada 1651 döwülmäni öz içine aldy we süňk transplantasiýasynyň, süýji keseliniň, drenaj goýmazlygyň we agyr döwülmeleriň operasiýadan soňky trawmatiki gaýraüzülmeleriň töwekgelçiligini ep-esli artdyrýandygy barada netijä geldi.
Netijede, daban döwülmeleriniň içki fiksasiýasynda süňk transplantasiýa etmek zerur däl we funksiýa ýa-da gutarnykly netijä goşant goşmaýar, gaýtam, trawmatiki gaýraüzülmeleriň töwekgelçiligini artdyrýar.
1.Sanders R, Fortin P, DiPasquale T we başg. 120 sany süýşüp giden bogun içi daban süňküniň döwülmeginde operatiw bejergi. Prognostik kompýuter tomografiýasynyň skanirleme klassifikasiýasyny ulanmak arkaly netijeler. Clin Orthop Relat Res. 1993;(290):87-95.
2.Sanders R, Vaupel ZM, Erdogan M we beýlekiler. Süýşüp giden bogun içi daban süňküniň döwülmeginiň operatiw bejergisi: uzak möhletli (10-20 ýyl) prognostik KT klassifikasiýasyny ulanyp, 108 döwülmä getirýär. J Orthop Trauma. 2014;28(10):551-63.
3. Palmer I. Daban süňküniň döwülmeginiň mehanizmi we bejergisi. J Bone Joint Surg Am. 1948;30A:2–8.
4. Longino D, Buckley RE. Süýşüň intraartikulýar bogun süňküniň döwülmeginiň operatiw bejergisinde süňk transplantasiýasy: peýdalymy? J Orthop Trauma. 2001;15(4):280-6.
5. Gusic N, Fedel I, Darabos N we başg. Bogun içi daban süňküniň döwülmeginiň operatiw bejergisi: Üç dürli operatiw usulyň anatomik we funksional netijesi. Şikes. 2015;46 Goşmaça 6: S130-3.
6. Singh AK, Vinay K. Bogun içi süýşüp giden daban süňküniň döwülmeginiň hirurgiki bejergisi: süňk transplantasiýa zerurmy? J Orthop Traumatol. 2013;14(4):299-305.
7. Zhang W, Chen E, Xue D we beýlekiler. Operasiýadan soň ýapyk kalkaneal döwülmeleriň ýara kynçylyklarynyň töwekgelçilik faktorlary: ulgamlaýyn syn we meta-analiz. Scand J Trauma Resusc Emerg Med. 2015;23:18.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 7-nji dekabry
