Tibia plato döwülmeleri we ipsilateral tibia şaft döwülmeleri ýokary energiýaly şikeslerde köp duş gelýär, olaryň 54% -i açyk döwülmelerdir. Öňki barlaglar tibia plato döwülmeleriniň 8,4% -iniň tibia şaft döwülmeleri bilen baglanyşyklydygyny, tibia şaft döwülmesi bolan näsaglaryň 3,2% -inde bolsa tibia plato döwülmeleriniň bardygyny anyklady. Ipsilateral tibia plato we şaft döwülmeleriniň utgaşmasynyň seýrek däldigi aýdyňdyr.
Şeýle şikesleriň ýokary energiýaly tebigaty sebäpli, köplenç ýumşak dokumalaryň agyr zeperlenmegi bolýar. Teoriýa taýdan, plastinka we wint ulgamynyň plato döwülmeleri üçin içki fiksasiýada artykmaçlyklary bar, ýöne ýerli ýumşak dokumanyň plastinka we wint ulgamy bilen içki fiksasiýa çydamly bolup biljekdigi hem kliniki taýdan göz öňünde tutulýar. Şonuň üçin häzirki wagtda tibia plato döwülmelerini tibia şaft döwülmeleri bilen birleşdirip içki fiksasiýa etmek üçin iki sany giňden ulanylýan wariant bar:
1. Uzyn plastinka bilen MIPPO (Minimal Inwaziw Plastinka Osteosintezi) usuly;
2. Medullýar dyrnak + plato winti.
Edebiýatda iki wariant hem beýan edilýär, ýöne häzirki wagtda döwülmegiň sagalma tizligi, döwülmegiň sagalma wagty, aşaky aýaklaryň deňleşmegi we gaýraüzülmeler babatda haýsysynyň has gowy ýa-da pesdigi barada umumy pikir ýok. Muny çözmek üçin Koreýa uniwersitet hassahanasynyň alymlary deňeşdirme gözlegini geçirdiler.
Bu gözlege tibia plato döwülmeleri we tibia şaft döwülmeleri bolan 48 hassa gatnaşdy. Olaryň arasynda 35 ýagdaý fiksasiýa üçin polat plitanyň gapdaldan goýulmagy bilen MIPPO usuly bilen bejerildi, 13 ýagdaý bolsa intramedullar dyrnak fiksasiýa üçin infratellar usuly bilen utgaşdyrylan plato wintleri bilen bejerildi.
▲ 1-nji ýagdaý: Gapdal MIPPO polat plastinka içki fiksasiýa. Awtomobil heläkçiligine uçran 42 ýaşly erkek adam açyk tibia süňküniň döwülmegi (Gustilo II görnüşi) we medial tibia platosynyň basyş döwülmegi (Schatzker IV görnüşi) bilen ýüz tutdy.
▲ 2-nji ýagdaý: Tibia plato winti + suprapatellar intramedullary dyrnak içki fiksasiýa. Awtomobil heläkçiligine uçran 31 ýaşly erkek açyk tibia şaftynyň döwülmegi (Gustilo IIIa görnüşi) we onuň bilen birlikde lateral tibia plato döwülmegi (Schatzker I görnüşi) bilen ýüz tutdy. Ýara arassalaýyşdan we negatiw basyşly ýara bejergisinden (VSD) soň, ýara deri transplantasiýa edildi. Platonyň peseldilmegi we fiksasiýa edilmegi üçin iki sany 6,5 mm wint ulanyldy, soňra suprapatellar usuly arkaly tibia şaftynyň intramedullary dyrnak fiksasiýa edildi.
Netijeler iki hirurgiki usulyň arasynda döwülmegiň sagalma wagty, döwülmegiň sagalma tizligi, aşaky aýaklaryň deňleşdirilmegi we gaýraüzülmeler babatda statistik taýdan ähmiýetli tapawut ýokdugyny görkezýär.
Tibia süňküniň döwülmeginiň bilek bogunynyň döwülmegi bilen ýa-da bud süňküniň döwülmeginiň bud süňküniň boýun döwülmegi bilen utgaşmagyna meňzeş, ýokary energiýa bilen döredilen tibia süňküniň döwülmegi goňşy dyz bogunynda hem şikeslenmelere sebäp bolup biler. Kliniki tejribede ýalňyş diagnozyň öňüni almak diagnoz goýmakda we bejermekde esasy mesele bolup durýar. Mundan başga-da, fiksasiýa usullaryny saýlamakda, häzirki barlaglar düýpli tapawutlaryň ýokdugyny görkezse-de, göz öňünde tutulmaly birnäçe nokat bar:
1. Tibia platosynyň döwülmegi bilen baglanyşykly ýagdaýlarda, ýönekeý wint bilen berkitmegiň kyn bolmagynda, tibia platosyny ýeterlik derejede durnuklaşdyrmak, bogun ýüzüniň kongruensiýasyny we aşaky aýaklaryň deňleşmegini dikeltmek üçin MIPPO berkitmesi bolan uzyn plastinka ulanmaga ileri tutulyp bilner.
2. Tibia platosynyň ýönekeý döwülmelerinde, minimal inwaziw kesikleriň aşagynda netijeli reduksiýa we wint bilen berkitme gazanylyp bilner. Şeýle ýagdaýlarda, wint bilen berkitmeden soň, tibia şaftynyň suprapatellar intramedullar dyrnak bilen berkitmesine ileri tutulýan orun berlip bilner.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 9-njy marty
