Distal radius döwülmesi kliniki tejribede iň köp duş gelýän bogun şikeslenmeleriniň biridir we ony ýeňil we agyr bölüp bolýar. Ýeňil derejede süýşmedik döwülmeler üçin dikeltmek üçin ýönekeý fiksasiýa we degişli maşklar ulanylyp bilner; ýöne, agyr süýşýän döwülmeler üçin el bilen reduksiya, şina ýa-da gips fiksasiýa ulanylmaly; bogun ýüzüne aýdyň we agyr zeper ýetýän döwülmeler üçin hirurgiki bejergi gerek.
01-nji BÖLÜM
Distal radius näme üçin döwülmäge meýilli?
Radiusyň distal ujy süňk süňküniň we berk süňküň arasyndaky geçiş nokady bolany üçin, ol deňeşdirme boýunça gowşakdyr. Näsag ýykylyp ýere degende we güýç ýokarky gola geçirilende, radiusyň distal ujy stres iň köp jemlenen nokada öwrülýär we netijede döwülme ýüze çykýar. Bu görnüşli döwülme çagalarda has köp duş gelýär, sebäbi çagalaryň süňkleri deňeşdirme boýunça kiçi we ýeterlik derejede berk däl.
Bilek uzadylan ýagdaýda şikeslenende we eliň aýagy şikeslenip, döwülende, oňa uzadylan distal radius döwülmesi (Colles) diýilýär we olaryň 70% -den gowragy şu görnüşe degişlidir. Bilek egilen ýagdaýda şikeslenende we eliň arka tarapy şikeslenende, oňa egilen distal radius döwülmesi (Smith) diýilýär. Distal radius döwülmelerinden soň käbir tipik bilek deformasiýalary, mysal üçin, "kümüş çatal" deformasiýa, "tüfek ştangasy" deformasiýa we ş.m. ýüze çykmaga meýilli bolýar.
02-NJI BÖLÜM
Distal radius döwülmeleri nähili bejerilýär?
1. Manipulýasiýa arkaly kiçeldiş + gips bilen berkitme + özboluşly Honghui däp bolan hytaý lukmançylyk melheminiň ulanylmagy
Distal radius döwülmeleriniň aglaba köpüsi üçin el bilen takyk reduksiýa + gips bilen berkitme + däp bolan hytaý lukmançylygyny ulanmak arkaly kanagatlanarly netijeleri alyp bolýar.
Ortopedik hirurglar dürli döwülmelere görä reduksiýadan soň fiksasiýa üçin dürli pozisiýalary saýlamaly: Umuman aýdanyňda, Colles (uzaltma görnüşli distal radius döwülmesi) döwülmeleri elli aýagyň bükülmeginiň 5°-15° we iň ýokary ulnar dewiasiýasynda fiksasiýa edilmelidir; Smith Söwülme (bükülme distal radius döwülmesi) bilegiň supinasiýasynda we bilegiň dorsifleksiýasynda fiksasiýa edildi. Dorsal Barton döwülmesi (bilegiň çykmagy bilen distal radiusyň bogun ýüzüniň döwülmesi) bilegiň bogunynyň dorsifleksiýasynda we bilegiň pronasiýasynda fiksasiýa edildi, wolar Barton döwülmesi bilegiň bogunynyň el aýagynyň bükülmeginde we bilegiň supinasiýasynda fiksasiýa edildi. Söwülme ýerini düşünmek üçin DR-i wagtal-wagtal gözden geçirip, kiçi şinalaryň netijeli fiksasiýasyny saklamak üçin kiçi şinalaryň berkligini wagtynda sazlaň.
2. Perkutan iňňe fiksasiýa
Käbir durnuklylygy pes bolan näsaglar üçin ýönekeý gips bilen fiksasiýa döwülme ýagdaýyny netijeli saklap bilmeýär we deri arkaly iňňe bilen fiksasiýa adatça ulanylýar. Bu bejeriş meýilnamasy aýratyn daşarky fiksasiýa usuly hökmünde ulanylyp bilner we gips ýa-da daşarky fiksasiýa kronşteýnleri bilen bilelikde ulanylyp bilner, bu bolsa çäkli trawma ýagdaýynda döwülen ujuň durnuklylygyny ep-esli ýokarlandyrýar we ýönekeý operasiýa, aňsat aýrylma we näsagyň täsirlenen agza-aýagynyň işine az täsir etmek aýratynlyklaryna eýedir.
3. Açyk reduksiýa, plastinkanyň içki fiksasiýa ýaly beýleki bejeriş usullary we ş.m.
Bu görnüşli meýilnama çylşyrymly döwülme görnüşleri we ýokary funksional talaplary bolan näsaglar üçin ulanylyp bilner. Bejerginiň ýörelgeleri döwülmeleriň anatomik taýdan azaldylmagy, süýşdürilen süňk böleklerini goldamak we berkitmek, süňk kemçilikleriniň süňk transplantasiýasyny geçirmek we irki kömek bermekdir. Şikesden öň funksional ýagdaýy mümkin boldugyça gysga wagtda dikeltmek üçin funksional çäreler.
Umuman, distal radius döwülmeleriniň aglaba köpüsi üçin hassahanamyz el bilen kiçeltme + gips bilen berkitme + özboluşly Honghui däp bolan hytaý lukmançylygy gips bilen ýapyşdyrmak ýaly konserwatiw bejeriş usullaryny ulanýar, bu bolsa gowy netijeleri berip biler.
03-nji BÖLÜM
Distal radius döwülmesiniň azalmagyndan soňky howpsuzlyk çäreleri:
A. Distal radius döwülmelerini berkidende berklik derejesine üns beriň. Fiksasiýa derejesi laýyk bolmaly, gaty berk hem däl, gaty boş hem bolmaly däl. Eger ol gaty berk berkidilen bolsa, distal aýagyň gan üpjünçiligine täsir eder, bu bolsa distal aýagyň agyr işemiýasyna getirip biler. Eger fiksasiýa berkidilen üçin gaty boş bolsa, süňkleriň süýşmegi ýene-de bolup biler.
B. Süňküň berkidilmegi döwründe hereketleri doly bes etmek hökman däl, ýöne dogry maşklara hem üns bermek gerek. Süňk belli bir wagtlap hereketsiz galandan soň, bilekleriň käbir esasy hereketlerini goşmak gerek bolar. Maşkyň täsirini üpjün etmek üçin näsaglar her gün maşk etmegi talap etmelidirler. Mundan başga-da, fiksatorlary bolan näsaglar üçin fiksatorlaryň berkligi maşkyň intensiwligine görä sazlanyp bilner.
C. Distal radius döwügi berkidilenden soň, distal aýaklaryň duýgusyna we deriniň reňkine üns beriň. Eger hassanyň berkidilen ýerinde distal aýaklar sowuk we gögerýän bolsa, duýgurlyk ýaramazlaşsa we işjeňlik çäkli bolsa, munuň gaty berk berkidilenden gelip çykýandygyny ýa-da çykmaýandygyny göz öňünde tutmak zerurdyr we wagtynda düzediş üçin hassahana gaýdyp barmak zerurdyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 23-nji dekabry
