Sport şikesleriniň köp görnüşleri bar we adam bedeniniň dürli böleklerine sport şikesleri her sport üçin dürli-dürli bolýar. Umuman alanyňda, türgenlerde has köp ýeňil şikesler, has köp dowamly şikesler we az agyr we ýiti şikesler bolýar. Dowamly ýeňil şikesleriň arasynda käbirleri ýiti şikesden soň doly sagalmazdan öň türgenleşmäge mejbur bolmakdan, beýlekileri bolsa maşklaryň nädogry guralmagyndan we aşa köp ýerli ýükden ýüze çykýar. Köpçülikleýin bedenterbiýede maşk edýänleriň sport şikesleriniň ýüze çykmagy türgenleriňki ýaly, ýöne olaryň arasynda uly tapawutlar hem bar. Has köp ýiti şikesler we az dartgynly şikesler bar. Köp görnüşli şikesleriň öňünde...sport şikesleri, aşakdaky öňüni alyş ýörelgelerine eýerilen halatynda, sport şikesleriniň ýüze çykmagynyň öňüni alyp ýa-da azaldyp bolýar:
(1) Fiziki maşklary yzygiderli we ädimme-ädim ýerine ýetirmegiň umumy ýörelgelerine eýeriň. Dürli jynsdaky, ýaşdaky we dürli sport görnüşlerindäki türgenlere şikes alandygyna ýa-da almaýandygyna garamazdan, dürli çemeleşilmelidir. Eger olara birmeňzeş mukdarda maşk we intensiwlik berilse we birmeňzeş kynçylykdaky hereketleri öwrenseler, hili pes türgenler şikes alarlar. Türgenleşik sapaklarynda "birmeňzeş" türgenleşik usullaryndan gaça duruň.
(2) Dartgyn maşklaryna ünsi jemlemek. Dartgyn maşklary maşkdan öň, maşk wagtynda we maşkdan soň myşsalary we ýumşak dokumalary dartmaga niýetlenendir, şonuň üçin dartgyn myşsalar ýa-da ýumşak dokumalar doly rahatlanyp biler. Bu bolsa myşsalaryň ýadawlykdan dikeldilmegine ýardam edýär, myşsalaryň dartgynlylygynyň öňüni alýar, myşsalaryň elastikligini saklaýar we maşk tehnikalarynyň gatylygyndan we deformasiýasyndan gaça durýar. Işjeňlige taýýarlyk hökmünde dartgyn maşky myşsalaryň we ýumşak dokumalaryň içki ýapyşyklygyny azaltmak, elastikligini ýokarlandyrmak, myşsalaryň temperaturasyny ýokarlandyrmak we maşk wagtynda myşsalaryň dartgynlylygynyň öňüni almak üçin edilýär. Esasan işjeň dartgyn maşklary ulanylýar; maşkdan soň dartgyn maşklary rahatlamak üçin edilýär. Gaty we ýadaw myşsalar myşsalaryň içinde metabolitleriň çykmagyny çaltlaşdyryp, myşsa agyrylaryny azaldyp we fiziki taýýarlygy mümkin boldugyça çalt dikeltmäge kömek edýär. Esasan, passiw dartgyn ulanylýar.
(3) Sportda goragy we kömegi güýçlendirmek. Mümkin bolan şikeslerden gaça durmak üçin, özüňi goramagyň dürli usullaryny, meselem, ýykylmak ýa-da beýiklikden ýykylmak ýaly usullary özleşdirmek iň gowusydyr, dyz we ...-dan gaça durmak üçin aýaklaryňyzy birleşdirip, biri-biriňizi goramaly.topukşikesler. Ýere urlan urgulary ýumşatmak üçin dürli aýlanma hereketlerini öwreniň; dürli goldaw guşaklaryny we ş.m. dogry ulanyň.
(4) Gowşak we deňeşdirme boýunça gowşak bölekleriň tälimini güýçlendirmek we olaryň işini gowulandyrmak öňüni almagyň oňyn usulydyr.sport şikesleriMysal üçin, bel şikeslenmeleriniň öňüni almak üçin psoas we garyn myşsalarynyň türgenleşigi güýçlendirilmeli, psoas we garyn myşsalarynyň güýjüni ýokarlandyrmaly, şeýle hem olaryň utgaşyklylygyny we garşydaş deňagramlylygyny ýokarlandyrmaly.
(5) Kiçi myşsa toparlarynyň türgenleşdirilmegine üns beriň. Adam bedeniniň myşsalary uly we kiçi myşsa toparlaryna bölünýär we kiçi myşsa toparlary, adatça, bogunlary berkitmek rolyny oýnaýar. Umumy güýç maşklary köplenç uly myşsa toparlaryna gönükdirilýär, kiçi myşsa toparlaryny gözardy edýär, bu bolsa myşsa güýjüniň deňagramly däldigine we maşk wagtynda şikeslenme mümkinçiliginiň ýokarlanmagyna getirýär. Kiçi myşsa toparlarynyň maşklarynda esasan kiçi ganteller ýa-da kiçi agramly rezin çekmeler ulanylýar we agyrýokarky bedenmaşklar köplenç zyýanly we peýdasyz bolýar. Mundan başga-da, kiçi myşsa toparlarynyň maşklary dürli ugurlardaky hereketler bilen utgaşdyrylmaly we hereketler takyk we dogry bolmalydyr.
(6) Merkezi bedeniň durnuklylygyna üns beriň. Merkezi durnuklylyk çanak we göwräniň güýjüni we durnuklylygyny aňladýar. Merkezi güýç we durnuklylyk dürli çylşyrymly hereket hereketlerini ýerine ýetirmek üçin möhümdir. Şeýle-de bolsa, däp bolan merkezi türgenleşikler köplenç hereketsiz tekizlikde, meselem, oturyp durmak ýaly adaty tejribede geçirilýär, funksiýa güýçli däl. Merkezi güýç maşklary garyn bükülmegini we aýlanmagyny öz içine almalydyr.
(7) Sportuň aýratynlyklaryna laýyklykda öz-özüňi gözegçilik etmegi güýçlendirmeli we öz-özüňi gözegçilik etmegiň käbir ýörite usullaryny işläp düzmeli. Mysal üçin, diz mäziniň dartgynlylygyna meýilli zatlar üçin, dyz agyry ýa-da dyz gowşaklygy bolsa-da, ol oňyn bolsa-da, bir aýakly ýarym çömelme synagy geçirilip bilner; aýlawly manjet şikeslenmesine meýilli zatlar üçin egin arkasynyň synagy ýygy-ýygydan geçirilmelidir (egin 170 gradus galdyrylanda, soňra arkany mejbury uzaltmaly), agyry oňyndyr. Tibia we fibula hem-de fleksor tendonynyň tenosinowitiniň ýadawlyk döwülmegine meýilli bolanlar köplenç "barmagyň basyş synagyny" geçirmeli we şikeslenen ýerde agyry bolanlar oňyndyr.
(8) Maşk etmek üçin howpsuz gurşaw dörediň: sport enjamlary, enjamlary, meýdançalary we ş.m. maşk etmezden öň berk barlanmaly. Mysal üçin, tennis maşklaryna gatnaşanda, raketkanyň agramy, tutawaçyň galyňlygy we raketkanyň ýüpiniň elastikligi maşk üçin amatly bolmaly. Aýallaryň boýunbaglaryny, sırgalaryny we beýleki ýiti zatlary maşk wagtynda wagtlaýyn dakynmaly däl; maşk edýänler sport enjamlaryna, aýaklaryň ululygyna we aýak kemeriniň beýikligine görä elastik aýakgap saýlamaly.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 26-njy oktýabry
