Sculco we beýlekiler 1996-njy ýylda posterolateral çemeleşme bilen kiçi kesikli doly kalça artroplastikasyny (THA) ilkinji gezek habar berenlerinden bäri, birnäçe täze minimal inwaziw üýtgeşmeler barada habar berildi. Häzirki wagtda minimal inwaziw düşünje giňden ýaýrady we lukmanlar tarapyndan kem-kemden kabul edildi. Şeýle-de bolsa, minimal inwaziw ýa-da adaty amallaryň ulanylmalydygy barada henizem anyk karar ýok.
Minimal inwaziw hirurgiýanyň artykmaçlyklary kiçi kesikleri, az gan akmasyny, az agyryny we çalt sagalmagy öz içine alýar; ýöne kemçilikleri çäkli görüş meýdanyny, lukmançylyk newrodamar şikeslerini döretmegiň aňsatlygyny, proteziň ýaramaz ýerleşişini we gaýtadan dikeldiş hirurgiýasynyň töwekgelçiliginiň ýokarlanmagyny öz içine alýar.
Minimal inwaziw umumy kalça artroplastikasynda (MIS – THA), operasiýadan soňky myşsa güýjüniň ýitmegi sagalmaga täsir edýän möhüm sebäp bolup durýar we hirurgiki çemeleşme myşsa güýjüne täsir edýän möhüm faktordyr. Mysal üçin, öňki we göni öňki çemeleşmeler abductor myşsa toparlaryna zeper ýetirip, ýelkenli ýöreýşe (Trendelenburg agsaklamasy) sebäp bolup biler.
ABŞ-nyň Maýo klinikasyndan doktor Amanatullah we beýlekiler myşsalaryň we tendonlaryň zeperlenmegini kesgitlemek üçin kädawr nusgalarynda iki sany MIS-THA usulyny, göni öň usulyny (DA) we göni ýokarky usulyny (DS) deňeşdirdiler. Bu gözlegiň netijeleri DS usulynyň DA usulyna garanyňda myşsalara we tendonlara has az zyýan ýetirýändigini we MIS-THA üçin iň gowy usul bolup biljekdigini görkezdi.
Eksperimental dizaýn
Bu barlag täze doňdurylan sekiz jesetde, 16 jübüt we ýanbaş operasiýasy geçmişi bolmadyk ýerde geçirildi. Bir ýanbaş DA usuly arkaly MIS-THA geçirmek üçin bir ýanbaş, DS usuly arkaly bolsa bir jesetde tötänleýin saýlanyldy we ähli amallar tejribeli lukmanlar tarapyndan ýerine ýetirildi. Myşsalaryň we tendonlaryň zeperlenmeginiň soňky derejesi operasiýa gatnaşmadyk ortopedik hirurg tarapyndan bahalandyryldy.
Bahalandyrylan anatomiki gurluşlara aşakdakylar girýärdi: uly gluteus, orta gluteus we onuň tendony, kiçi gluteus we onuň tendony, giň tensor fasciae latae, dört başly bud myşsasy, ýokarky trapesiýa myşsasy, üç başly myşsa, aşaky trapesiýa myşsasy, inter obturator we daşarky obturator myşsalary (1-nji surat). Myşsalar ýalaňaç göz bilen görünýän myşsa ýyrtylmalary we duýgurlygy üçin bahalandyryldy.
1-nji surat. Her bir myşsanyň anatomik diagrammasy
Netijeler
1. Myşsalaryň zeperlenmegi: DA we DS çemeleşmeleriniň arasynda orta gluteus myşsasynyň ýüzleý zeperlenmeginiň derejesinde statistik taýdan tapawut ýokdy. Şeýle-de bolsa, kiçi gluteus myşsasy üçin DA çemeleşmesiniň sebäp bolan ýüzleý zeperlenmeginiň göterimi DS çemeleşmesiniň sebäp bolan göteriminden has ýokarydy we dört başly myşsa üçin iki çemeleşmesiniň arasynda düýpli tapawut ýokdy. Iki çemeleşmesiniň arasynda dört başly myşsanyň zeperlenmegi babatda statistik taýdan ähmiýetli tapawut ýokdy we aşagy tensor fasciae latae we göni bud myşsalarynyň ýüzleý zeperlenmeginiň göterimi DA çemeleşmesinde DS çemeleşmesine garanyňda has ýokarydy.
2. Siňňir şikesleri: Iki çemeleşme hem uly şikeslere getirmedi.
3. Siňňir kesilmegi: DA toparynda gluteus minimus siňňir kesilmeginiň uzynlygy DS toparyna garanyňda ep-esli ýokarydy we DS toparynda şikeslenme prosenti ep-esli ýokarydy. Piriformis we obturator internus üçin iki toparyň arasynda siňňir kesilmegi şikeslenmelerinde ep-esli tapawut ýokdy. Hirurgiki shema 2-nji suratda, 3-nji suratda däp bolan gapdal çemeleşme, 4-nji suratda bolsa däp bolan arka çemeleşme görkezilýär.
Şekil 2 1a. Femur fiksasiýa zerurlygy sebäpli DA prosedurasy wagtynda gluteus minimus tendonynyň doly kesilmegi; 1b. Gluteus minimusyň bölekleýin kesilmegi, onuň tendonynyň we garyn myşsasynyň zeperlenme derejesini görkezýär. gt. uly trohanter; * gluteus minimus.
Şekil 3. Sag tarapda asetabulum görünýän we degişli dartgy bilen däp bolan göni gapdal çemeleşmesiniň shemasy
4-nji surat. Adaty THA arka çemeleşmesinde gysga daşarky aýlaw myşsasynyň açylmagy.
Netije we kliniki netijeler
Öňki köp sanly barlaglar adaty THA-ny MIS-THA bilen deňeşdirende operasiýa dowamlylygynda, agyrynyň gözegçiliginde, transfuzion tizliginde, gan ýitgisinde, hassahanada ýatmak möhleti we ýöreýişde düýpli tapawutlaryň ýokdugyny görkezdi. Repantis we beýlekiler tarapyndan geçirilen adaty elýeterlilik we minimal inwaziw THA bilen geçirilen THA-nyň kliniki barlagy, agyrynyň ep-esli azalmagyndan başga, ikisiniň arasynda düýpli tapawutlaryň ýokdugyny we gan akmasynda, ýöremekde çydamlylykda ýa-da operasiýadan soňky dikeldişde düýpli tapawutlaryň ýokdugyny görkezdi. Goosen we beýlekiler tarapyndan geçirilen kliniki barlag.
Goosen we beýlekileriň geçiren randomizirlenen barlagynda minimal inwaziw usuldan soň ortaça HHS balynyň ýokarlanandygy (has gowy sagalmagy görkezýär), ýöne operasiýa wagtynyň has uzak we operasiýa döwründe has köp gaýraüzülmeler bolandygy görkezildi. Soňky ýyllarda minimal inwaziw hirurgiki elýeterlilik sebäpli myşsalaryň zeperlenmegini we operasiýadan soňky sagalmak wagtyny öwrenýän köp sanly barlaglar hem geçirildi, ýöne bu meseleler heniz doly çözülmedi. Häzirki barlag hem şeýle meselelere esaslanyp geçirildi.
Bu gözlegde, DS usulynyň myşsa dokumalaryna DA usulyna garanyňda has az zyýan ýetirýändigi anyklandy, muny gluteus minimus myşsasyna we onuň tendonyna, wastus tensor fasciae latae myşsasyna we rectus femoris myşsasyna has az zyýan ýetirýändigi subut edýär. Bu şikesler DA usulynyň özi tarapyndan kesgitlenildi we operasiýadan soň bejermek kyn boldy. Bu gözlegiň jeset nusgasydygyny göz öňünde tutup, bu netijäniň kliniki ähmiýetini çuňňur öwrenmek üçin kliniki gözlegler zerurdyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 1-nji noýabry
