Menisküs şikesi

Menisküs şikesiiň köp duş gelýän dyz şikeslenmeleriniň biridir, ýaş ulularda has köp duş gelýär we aýallara garanyňda erkeklerde has köp duş gelýär.

Menisk, iki esasy süňküň arasynda ýerleşýän, elastik kekirdegiň C görnüşli ýumşak gurluşdyrdyz bogunyMeniskus bogun kekirdeginiň urgudan zeperlenmeginiň öňüni almak üçin ýumşaklyk hökmünde hereket edýär. Menisk şikesleri trawma ýa-da degenerasiýa sebäpli ýüze çykyp biler.Menisküs şikesiAgyr şikes sebäpli ýüze çykan şikes, dyzyň ýumşak dokumalarynyň şikesi, mysal üçin, gapdal baglaýjynyň şikesi, çarpaz baglaýjynyň şikesi, bogun kapsulasynyň şikesi, kekirdegiň ýüzüniň şikesi we ş.m. bilen çylşyrymlaşyp biler we köplenç şikesden soňky şişmäniň sebäbi bolup durýar.

Meniskul şikeslenmeleri iň köp haçan ýüze çykýardyz bogunyaýlanyş bilen birlikde fleksiýadan uzalma tarap hereket edýär. Meniskiň iň köp ýaýran zeperlenmesi medial menisk, iň köp ýaýran meniskiň yzky şahynyň zeperlenmesi we iň köp ýaýran bolsa uzynlykdaky ýyrtylmadyr. Ýyrtylmanyň uzynlygy, çuňlugy we ýerleşýän ýeri yzky menisk burçunyň bud we tibial kondilleriň arasyndaky gatnaşygyna baglydyr. Meniskiň dogabitdi anomaliýalary, esasanam lateral diskoid kekirdegi, degenerasiýa ýa-da zeperlenmä sebäp bolmagy has ähtimal. Dogabitdi bogun boşlugy we beýleki içki näsazlyklar meniskiň zeperlenme töwekgelçiligini hem ýokarlandyryp biler.

Tibianyň artikulýar ýüzünde barmedial we lateral menisk şekilli süňklermeniskus diýlip atlandyrylýar, olar gyrasy has galyň we bogun kapsulasy bilen berk baglanyşykly, merkezinde bolsa inçe, ol bolsa erkin. Medial meniskus "C" şekilli bolup, öňki şahy öňki çarpaz baglaýjynyň birikýän nokadyna, arka şahy bolsa ... arasynda birikýär.tibialKondillerara beýiklik we yzky çarpaz baglaýjynyň birikýän nokady, daşky gyrasynyň ortasy bolsa medial kollateral baglaýjy bilen berk baglanyşyklydyr. Ýan menisk "O" görnüşli, onuň öňki şahy öňki çarpaz baglaýjynyň birikýän nokadyna, yzky şahy arka şahyň öňündäki medial meniskusa birikýär, daşky gyrasy ýanky kollateral baglaýjy bilen birikmeýär we hereket diapazony medial meniskusyňkydan azdyr. uly. Menskus belli bir derejede dyz bogunynyň hereketi bilen hereket edip bilýär. Diz uzadylanda menisk öňe, dyz bükülende bolsa yza hereket edýär. Menskus özi gan üpjünçiligi bolmadyk fibrokartilajdyr we onuň iýmitlenmegi esasan sinovial suwuklykdan gelýär. Diňe bogun kapsulasyna birikýän periferik bölegi sinoviumdan gan üpjünçiligini alýar.

Şonuň üçin, gyra bölegi şikeslenenden soň öz-özünden dikeldilmeginden başga-da, menisk aýrylandan soň menisk öz-özünden dikeldilip bilinmez. Mensk aýrylandan soň, sinoviumdan fibrokartilaginoz, inçe we dar menisk dikeldilip bilner. Adaty menisk tibial kondilanyň çökmegini artdyryp we bogun we bud süňküniň içki we daşky kondillerini ýumşadyp, bogun durnuklylygyny ýokarlandyryp biler.

Meniskusa zeper ýetmeginiň sebäplerini iki kategoriýa bölmek mümkin, biri trawma sebäpli, beýlekisi bolsa degeneratiw üýtgeşmeler sebäpli ýüze çykýar. Birinjisi köplenç ýiti zeper ýetmegi sebäpli dyza güýçli täsir edýär. Diz boguny bükülende, güýçli walgus ýa-da warus, içki aýlanma ýa-da daşarky aýlanma bolýar. Meniskusanyň ýokarky ýüzi bud süňküniň kondili bilen has köp hereket edýär, aýlanma sürtünme kesiş güýji bolsa aşaky ýüz bilen tibial plato arasynda emele gelýär. Birden hereketleriň güýji örän uly we aýlanma we basylma güýji meniskusyň rugsat berilýän hereket aralygyndan geçende, meniskusa zeper ýetirip biler. Degeneratiw üýtgeşmeler sebäpli ýüze çykan meniskus zeperlenmesinde ýiti zeper ýetmeginiň aýdyň taryhy bolup bilmez. Bu, adatça, ýarym çömelme ýagdaýynda ýa-da çömelme ýagdaýynda yzygiderli işlemek zerurlygy we dyzyň uzak wagtlap gaýtalanýan bükülmesi, aýlanmasy we uzaldylmagy bilen baglanyşyklydyr. Meniskusa gaýta-gaýta gysylýar we ýyrtylýar, bu bolsa ýaralanmalara getirýär.

Öňüni alyş:

Ýan meniskusyň ýan kollateral baglamasy bilen baglanyşykly däldigi sebäpli, hereket diapazony medial meniskusyňkydan has ulydyr. Mundan başga-da, ýan meniskusda köplenç dogabit diskoid deformasiýalar bolýar, olar dogabit diskoid meniskus diýlip atlandyrylýar. Şonuň üçin zeper ýetmek mümkinçiligi has ýokarydyr.

Menisküs şikesleritop oýnaýanlarda, magdançylarda we ýük daşaýjylarda has köp duş gelýär. Diz boguny doly uzalanda, medial we lateral kollateral baglar berk bolýar, bogun durnukly bolýar we meniskusyň şikeslenme ähtimallygy azalýar. Aşakky aýak agram göterýän wagty, aýak berk bolanda we diz boguny ýarym bükülýän ýagdaýda bolanda, meniskus yza süýşýär.

Meniskusa zeper ýetmeginiň öňüni almak üçin, esasan, gündelik durmuşda dyz bogunynyň zeper ýetmegine üns bermek, maşkdan öň gyzmak, boguny doly maşk etmek we maşk wagtynda sport zeper ýetmeginiň öňüni almak zerurdyr. Gartaşan adamlara beden koordinasiýasynyň we myşsa baglaýjylarynyň elastikliginiň peselmegi sebäpli basketbol, ​​futbol, ​​regbi ýaly agyr garşylykly sport görnüşlerini azaltmak maslahat berilýär. Eger agyr garşylykly sport görnüşlerine gatnaşmaly bolsaňyz, näme edip biljekdigiňize üns bermeli we kyn hereketleri, esasanam dyzlaryňyzy bükmek we öwrülmek hereketlerini etmekden gaça durmaly. Maşkdan soň, umumy dynç almagy hem gowy etmeli, dynç almaga üns bermeli, ýadawlykdan gaça durmaly we sowuklamaga sezewar bolmamaly.

Şeýle hem, dyz bogunynyň durnuklylygyny berkitmek we dyz meniskiniň zeperlenme howpuny azaltmak üçin dyz bogunynyň töweregindäki myşsalary türgenleşdirip bilersiňiz. Mundan başga-da, näsaglar sagdyn iýmitlenmäge üns bermeli, has köp ýaşyl gök önümleri we ýokary belokly we ýokary kalsiýli iýmitleri iýmeli, ýag sarp edilişini azaltmaly we agramyny ýitirmeli, sebäbi aşa köp agram götermek dyz bogunynyň durnuklylygyny peselder.