Distal radius döwülmeleri iň köp duş gelýän döwülmeleriň biridirdöwülmelerkliniki tejribede. Distal döwülmeleriň köpüsi üçin el penjesiniň plastinkasy we wint bilen içki fiksasiýa arkaly gowy terapewtiki netijeler gazanylyp bilner. Mundan başga-da, distal radius döwülmeleriniň dürli ýörite görnüşleri bar, mysal üçin Barton döwülmeleri, Die-punch döwülmeleri,Şofýoryň döwülmeleri we ş.m., her biri aýratyn bejeriş usullaryny talap edýär. Daşary ýurtly alymlar distal radius döwülme hadysalarynyň uly nusgalaryny öwrenenlerinde, bogun böleginiň distal radius döwülmesini öz içine alýan we süňk bölekleriniň "üçburçluk" esasly (tetraedr) konus şekilli gurluş emele getirýän, "tetraedr" görnüşi diýlip atlandyrylýan aýratyn görnüşi anykladylar.
“Tetrahedron” görnüşindäki distal radius döwülmesiniň düşünjesi: Distal radius döwülmesiniň bu görnüşinde döwülme bogun böleginiň içinde bolup, el-ulnar we radial stiloid fasetlerini öz içine alýar we köndelen üçburçluk konfigurasiýa eýedir. Söwülme çyzygy radiusyň distal ujuna çenli uzalýar.
Bu döwülmäniň özboluşlylygy radiusyň palmar-ulnar tarap süňk bölekleriniň tapawutly aýratynlyklarynda öz beýanyny tapýar. Bir tarapdan, bu palmar-ulnar tarap süňk böleklerinden emele gelen aý çukury bilak süňkleriniň volar çykyşyna garşy fiziki goldaw hökmünde hyzmat edýär. Bu gurluşdan goldawyň ýitmegi bilek bogunynyň volar çykyşyna getirýär. Beýleki tarapdan, distal radioulnar bogunynyň radial artikulýar ýüzüniň bir bölegi hökmünde, bu süňk bölegini anatomiki ýagdaýyna getirmek distal radioulnar bogunynda durnuklylygy dikeltmek üçin zerur şertdir.
Aşakdaky surat 1-nji ýagdaýy görkezýär: Adaty “Tetrahedron” görnüşli distal radius döwülmeginiň şekillenme alamatlaryny görkezýär.
Bäş ýyllap dowam eden gözlegde bu görnüşli döwülmeleriň ýedi ýagdaýy anyklandy. Hirurgiki görkezmelere gelende, ýokardaky suratdaky 1-nji ýagdaý bilen birlikde, ilki başda süýşmedik döwülmeler bolan üç ýagdaý üçin ilki konserwatiw bejergi saýlanyldy. Şeýle-de bolsa, gözegçilik wagtynda üç ýagdaýyň hemmesinde döwülmeleriň süýşmegi ýüze çykdy, bu bolsa soňra içki fiksasiýa operasiýasyna getirdi. Bu bolsa, bu görnüşli döwülmelerde ýokary derejede durnuksyzlygy we gaýtadan süýşmegiň uly töwekgelçiligini görkezýär, bu bolsa hirurgiki aralaşma üçin güýçli görkezmedigini nygtaýar.
Bejeriş babatda, ilki iki ýagdaýda plastinka we wint içki fiksasiýa üçin fleksor karpi radialis (FCR) bilen däp bolan volar usuly ulanyldy. Bu ýagdaýlaryň birinde fiksasiýa başa barmady, netijede süňk süýşdi. Soňra el-tirsek usuly ulanyldy we merkezi sütün rewiziýasy üçin sütün plastinkasy bilen ýörite fiksasiýa geçirildi. Fiksasiýa başa barmadygy ýüze çykandan soň, indiki bäş ýagdaýyň hemmesi el-tirsek usuly ulanyldy we 2,0 mm ýa-da 2,4 mm plastinkalar bilen fiksasiýa edildi.
2-nji ýagdaý: Bilek radialis fleksory (FCR) bilen adaty volar usulyny ulanyp, el plastinkasy bilen fiksasiýa geçirildi. Operasiýadan soň, bilek bogunynyň öňki çykyşy syn edildi, bu bolsa fiksasiýanyň şowsuzlygyny görkezýär.
2-nji mysal üçin, palmar-tirsek usulyny ulanmak we sütün plastinkasy bilen gaýtadan gözden geçirmek içki fiksasiýa üçin kanagatlanarly ýagdaýa getirdi.
Bu süňk bölegini berkitmekde adaty distal radius döwülme plastinkalarynyň kemçiliklerini göz öňünde tutup, iki esasy mesele bar. Birinjiden, fleksor karpi radialis (FCR) bilen volar usulyny ulanmak ýeterlik derejede täsirlenmezlige sebäp bolup biler. Ikinjiden, el penjesini berkidýän plastinka wintleriniň uly ölçegi kiçi süňk böleklerini takyk berkitmezligi we wintleri bölekleriň arasyndaky boşluklara goýmak arkaly olary ýerinden çykaryp bilmegi mümkin.
Şonuň üçin alymlar merkezi sütün süňk böleginiň aýratyn berkidilmegi üçin 2,0 mm ýa-da 2,4 mm berkidiji plitalary ulanmagy teklip edýärler. Destekleýji plastinkadan başga-da, süňk böleginiň berkidilmegi üçin iki winti ulanmak we wintleri goramak üçin plastinkany neýtrallaşdyrmak hem içki berkidmegiň alternatiw wariantydyr.
Bu ýagdaýda, süňk bölegi iki wint bilen berkidilenden soň, wintleri goramak üçin plastinka goýuldy.
Gysgaça aýdylanda, “Tetrahedron” görnüşli distal radius döwülmesi aşakdaky aýratynlyklary görkezýär:
1. Ilkinji ýönekeý plýonka ýalňyş diagnozynyň ýokary derejesi bilen pes ýüze çykmagy.
2. Konserwatiw bejergi wagtynda gaýtadan ýerleşmek meýilli, durnuksyzlygyň ýokary töwekgelçiligi.
3. Distal radius döwülmeleri üçin adaty el penjesi berkidiji plastinkalaryň berkidiji güýji gowşak bolýar we belli bir berkidiji üçin 2,0 mm ýa-da 2,4 mm berkidiji plastinkalary ulanmak maslahat berilýär.
Şu aýratynlyklary göz öňünde tutup, kliniki tejribede, bileklerinde möhüm alamatlary bolan, ýöne rentgen suratlary negatiw bolan näsaglar üçin KT skanirlemelerini ýa-da wagtal-wagtal gaýtadan barlaglary geçirmek maslahat berilýär. Bu görnüşli näsaglar üçindöwülme, soňraky gaýraüzülmeleriň öňüni almak üçin sütünli plastinka bilen irki hirurgiki aralaşmak maslahat berilýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 13-nji oktýabry
