Soňky ýyllarda süňk döwülmeleriniň sany artýar, bu bolsa hassalaryň durmuşyna we işine çynlakaý täsir edýär. Şonuň üçin süňk döwülmeleriniň öňüni almak usullaryny öňünden öwrenmek zerurdyr.
Süňk döwülmeginiň ýüze çykmagy
Daşarky faktorlar:Süňk döwülmeleri, esasan, awtoulag heläkçilikleri, güýçli fiziki işjeňlik ýa-da täsir ýaly daşarky faktorlar sebäpli ýüze çykýar. Şeýle-de bolsa, awtoulag sürýän wagtyňyz, sport ýa-da beýleki fiziki işjeňlikler bilen meşgullanýan wagtyňyz seresap bolmak we gorag çärelerini görmek arkaly bu daşarky faktorlaryň öňüni alyp bolýar.
Derman faktorlary:Dürli keseller, esasanam, ýygy-ýygydan neşe serişdelerini ulanýan gartaşan hassalar üçin derman gerek. Deksametazon we prednizon ýaly steroidleri öz içine alýan dermanlary ulanmakdan gaça duruň, sebäbi olar osteoporoza sebäp bolup biler. Galkanyň düwünçek operasiýasyndan soň, esasanam ýokary dozada, galkanyň gormonlaryny çalşyrmak terapiýasy hem osteoporoza sebäp bolup biler. Gepatit ýa-da beýleki wirusly keseller üçin adefovir dipivoksil ýaly wirusa garşy dermanlaryň uzak möhletli ulanylmagy zerur bolup biler. Süýt mäziniň rak operasiýasyndan soň, aromataza ingibitorlarynyň ýa-da beýleki gormon ýaly maddalaryň uzak möhletli ulanylmagy süňk massasynyň ýitmegine sebäp bolup biler. Proton nasos ingibitorlary, tiazolidinedion ýaly antidiabetik dermanlar we hatda fenobarbital we fenitoin ýaly antiepileptik dermanlar hem osteoporoza sebäp bolup biler.
Syndyklary bejermek
Süňk döwülmelerini konserwatiw bejeriş usullary esasan aşakdakylary öz içine alýar:
Ilki bilen, el bilen kiçeltmek,süýşdürilen döwük böleklerini adaty anatomik ýagdaýyna ýa-da takmynan anatomik ýagdaýyna getirmek üçin dartgy, manipulýasiýa, aýlaw, massaž ýaly usullary ulanýar.
Ikinjiden,fiksasiýa, adatça kiçi şinalary, gipsli sargylary ulanmagy öz içine alýar,ortezler, deri çekiş ýa-da süňk çekişligi, azaldylandan soň döwülmäniň ýagdaýyny sagalýança saklamak üçin.
Üçünjiden, derman terapiýasy,adatça gan aýlanyşygyny güýçlendirmek, şişmegi we agyryny aýyrmak, şeýle hem kallusyň emele gelmegini we sagalmagyny höweslendirmek üçin dermanlary ulanýar. Bagyr we böwrekleriň işini güýçlendirýän, süňkleri we tendonlary berkidýän, si we gany iýmitlendirýän ýa-da meridian aýlanyşygyny höweslendirýän dermanlar el-aýaklaryň işini dikeltmek üçin ulanylyp bilner.
Dördünjiden, funksional maşk,bogun hereketiniň gerimini, myşsa güýjüni dikeltmek we myşsa atrofiýasynyň we osteoporozyň öňüni almak üçin garaşsyz ýa-da kömekçi maşklary öz içine alýar, bu bolsa döwülmeleriň sagalmagyna we funksiýalaryň dikeldilmegine ýardam berýär.
Hirurgiki bejergi
Synyklar üçin hirurgiki bejergi, esasan, öz içine alýariçki fiksasiýa, daşarky fiksasiýa, weaýratyn döwülme görnüşleri üçin bogun çalşygy.
Daşarky fiksasiýaaçyk we orta derejeli döwülmeler üçin amatlydyr we, adatça, täsirlenen agzanyň daşarky aýlanmagynyň we goşulmagynyň öňüni almak üçin 8-12 hepde dowamynda dartgy ýa-da daşarky aýlanma garşy aýakgaplary geýmegi öz içine alýar. Sagalma üçin takmynan 3-4 aý gerek bolýar we birleşmezligiň ýa-da bud süňküniň başynyň nekrozynyň ýüze çykmagy örän pes bolýar. Şeýle-de bolsa, döwülmäniň irki tapgyrynda süýşmegiň mümkinçiligi bar, şonuň üçin käbir adamlar içki fiksasiýany ulanmagy goldaýarlar. Gips daşarky fiksasiýa barada aýdylanda bolsa, ol seýrek ulanylýar we diňe kiçi çagalar bilen çäklenýär.
Içki fiksasiýa:Häzirki wagtda keselli hassahanalarda rentgen apparatlarynyň gözegçiligi astynda ýapyk reduksiya we içki fiksasiýa ýa-da açyk reduksiya we içki fiksasiýa ulanylýar. Içki fiksasiýa operasiýasyndan öň, operasiýany dowam etdirmezden öň döwülmäniň anatomik reduksiyasyny tassyklamak üçin el bilen reduksiya edilýär.
Osteotomiýa:Osteotomiýa bejerilmegi kyn ýa-da köne döwülmeler, mysal üçin, intertrohanter osteotomiýa ýa-da subtrohanter osteotomiýa üçin ýerine ýetirilip bilner. Osteotomiýanyň hirurgiki operasiýanyň aňsatlygy, täsirlenen agzanyň gysgalmagy we döwülmegiň sagalmagy we funksiýalaryň dikeldilmegi üçin amatly bolmagy ýaly artykmaçlyklary bar.
Bogun çalyşma operasiýasy:Bu, femur boýnunyň döwülmegi bolan gartaşan hassalar üçin amatlydyr. Köne femur boýnunyň döwülmeginde femur kellesiniň birleşmezligi ýa-da awaskulýar nekrozynda, eger zeper ýeten ýer kelle ýa-da boýun bilen çäklense, femur kellesini çalşyrmak operasiýasy geçirilip bilner. Eger zeper ýeten ýer asetabuluma zeper ýetiren bolsa, doly kalça çalşyrmak operasiýasy zerurdyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 16-njy marty
