Bäşinji metatarsal süňk esasynyň döwülmeginiň nädogry bejerilmegi döwülmäniň birleşmezligine ýa-da birleşmesiniň gijikmegine getirip biler, agyr ýagdaýlar bolsa adamlaryň gündelik durmuşyna we işine uly täsir edýän artritiň döremegine sebäp bolup biler.
AtebigySgurluşe
Bäşinji metatarsal süňk aýagyň gapdal süňküniň möhüm bölegi bolup, aýagyň agramyny götermekde we durnuklylygynda möhüm rol oýnaýar. Dördünji we bäşinji metatarsal süňkler we kubsimon süňk metatarsal kubsimon bogun emele getirýär.
Bäşinji metatarsal süňküň düýbüne üç sany tendon birikdirilen, gysga peroneus tendony bäşinji metatarsal süňküň düýbündäki tuberozlygyň dorsolateral tarapyna girýär; gysga peroneus tendony ýaly güýçli bolmadyk üçünji peroneal myşsa bäşinji metatarsal süňküň tuberozlygyndan distal diafiziň üstüne girýär; plantar fassiýa Gapdal fassiýa bäşinji metatarsal süňküň bazal tuberozlygynyň plantar tarapyna girýär.
Synmagyň klassifikasiýasy
Bäşinji metatarsal süňküň esasynyň döwülmeleri Dameron we Lorens tarapyndan klassifikasiýa edildi,
I zonanyň döwülmeleri metatarsal tuberozlygyň awalusiýa döwülmeleridir;
II zona diafiz bilen proksimal metafiziň arasyndaky baglanyşykda, şol sanda 4-nji we 5-nji metatarsal süňkleriň arasyndaky bogunlarda ýerleşýär;
III zolak döwülmeleri 4-nji/5-nji metatarsal bogundan distal ýerleşýän proksimal metatarsal diafiziň stress döwülmeleridir.
1902-nji ýylda Robert Jones ilkinji gezek bäşinji metatarsal süňküň esasynyň II zolak döwülmeginiň görnüşini beýan etdi, şonuň üçin II zolak döwülmesi Jones döwülmesi diýlip hem atlandyrylýar.
I zolakdaky metatarsal süňküň ýumşak böleginiň awulsiýa döwülmesi bäşinji metatarsal süňküň esasy döwülmeginiň iň köp duş gelýän görnüşi bolup, ähli döwülmeleriň takmynan 93% -ini düzýär we plantar bükülme we warusyň güýçlenmegi sebäpli ýüze çykýar.
II zolakdaky döwülmeler bäşinji metatarsal süňküň düýbündäki ähli döwülmeleriň takmynan 4% -ini düzýär we aýak plantar bükülmesiniň we adduksiýa güýjüniň netijesinde ýüze çykýar. Olar bäşinji metatarsal süňküň düýbündäki gan üpjünçiliginiň suw bölüji böleginde ýerleşýändigi üçin, bu ýerdäki döwülmeler birleşmezlige ýa-da döwülmeleriň gijikdirilip sagalmagyna meýilli bolýar.
III zolak döwülmeleri bäşinji metatarsal süňk esasy döwülmeleriniň takmynan 3% -ni düzýär.
Konserwatiw bejergi
Konserwatiw bejerginiň esasy görkezijilerine 2 mm-den az döwülme ýa-da durnukly döwülmeler girýär. Adaty bejergilere elastik bint, gaty dabanly aýakgaplar bilen hereketsizlendirme, gipsli bint, karton kompressiýa ýa-da ýöremek üçin botinkalar bilen hereketsizlendirme girýär.
Konserwatiw bejerginiň artykmaçlyklary arzan bahadan, şikeslenmeden we hassalar tarapyndan aňsat kabul edilmeginden ybaratdyr; kemçiliklere döwülmeleriň birleşmezliginiň ýa-da birleşme bilen baglanyşykly kynçylyklaryň ýokary derejesi we bogunlaryň aňsat berkligi degişlidir.
HirurgikiTbejeriş
Bäşinji metatarsal esasynyň döwülmeginiň hirurgiki bejergisi üçin görkezmeler:
- 2 mm-den köp döwülme ýeri;
- Bäşinji metatarsal süňkden distal tarapdaky kuboid süňküň bogun ýüzüniň 30% -den gowragynyň zeperlenmegi;
- Uzylan döwülme;
- Hirurgiki däl bejergiden soň döwülmegiň birleşmegi ýa-da birleşmezligi gijikdirildi;
- Aktiw ýaş hassalar ýa-da sport türgenleri.
Häzirki wagtda bäşinji metatarsal süňküň esasynyň döwülmegi üçin giňden ulanylýan hirurgiki usullara Kirşner simli dartgynly zolak içki fiksasiýa, sapak bilen anker tikiş fiksasiýa, wint içki fiksasiýa we ilgek plastinka içki fiksasiýa girýär.
1. Kirschner siminiň dartgynlyk zolagyny berkitmek
Kirşner siminiň dartgynly lentasyny berkitmek deňeşdirme boýunça däp bolan hirurgiki amaldyr. Bu bejeriş usulynyň artykmaçlyklary içki berkidiji materiallara aňsat elýeterliligi, arzanlygy we gowy gysyş täsirini öz içine alýar. Kemçilikleri deriniň gyjyndyrylmagyny we Kirşner siminiň gowşamagynyň töwekgelçiligini öz içine alýar.
2. Dişli ankerler bilen tikiş fiksasiýa
Sapak bilen anker tikişini berkitmek bäşinji metatarsal süňküň düýbünde awalýusiýa döwülen ýa-da kiçi döwülen bölekleri bolan näsaglar üçin amatlydyr. Artykmaçlyklara kiçi kesik, operasiýanyň ýönekeýligi we ikinji gezek aýyrmagyň zerurlygynyň ýoklugy girýär. Kemçiliklere osteoporozly näsaglarda ankeriň düşmeginiň töwekgelçiligi girýär.
3. Boş dyrnak fiksasiýa
Boş wint bäşinji metatarsal süňküň esasynyň döwülmegi üçin halkara derejesinde ykrar edilen netijeli bejeriş usuly bolup, onuň artykmaçlyklary berk fiksasiýa we gowy durnuklylygy öz içine alýar.
Kliniki taýdan, bäşinji metatarsal süňküň düýbündäki kiçi döwülmeler üçin, fiksasiýa üçin iki wint ulanylanda, döwülme howpy bar. Fiksasiýa üçin bir wint ulanylanda, aýlanma garşy güýç gowşaýar we gaýtadan ýerini üýtgetmek mümkin.
4. Ilgegiň plitasy berkidildi
Ilgegiň plastinka fiksasiýasynyň dürli görkezmeleri bar, esasanam awulsiýa döwügi ýa-da osteoporotik döwügi bolan näsaglar üçin. Onuň dizaýn gurluşy bäşinji metatarsal süňküň esasyna gabat gelýär we fiksasiýa basyş güýji deňeşdirme boýunça ýokarydyr. Plastinka fiksasiýasynyň kemçiliklerine ýokary çykdajy we deňeşdirme boýunça uly şikes girýär.
Sgysgaça maglumat
Bäşinji metatarsal süňküň düýbündäki döwülmeleri bejerende, her bir adamyň aýratyn ýagdaýyna, lukmanyň şahsy tejribesine we tehniki derejesine laýyklykda üns bilen saýlamak, şeýle hem hassanyň şahsy isleglerini doly göz öňünde tutmak zerurdyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 21-nji iýuny










