Dorsal çişme dyrnaklarynyň täsiriniň hirurgik ýoly

· Amaly anatomiýa

Süňk süňküniň öňünde kürekasty çukurjyk ýerleşýär, şol ýerde kürekasty myşsa başlaýar. Yzynda daşary we biraz ýokary hereket edýän kürekasty gyrajyk ýerleşýär, ol degişlilikde kürekasty we infraspinatus myşsalarynyň berkidilmegi üçin supraspinatus çukurjyklaryna we infraspinatus çukurjyklaryna bölünýär. Süňkasty gyrajyklaryň daşky ujy akromion bolup, ol uzyn ýumurtga şekilli bogun ýüzi arkaly kürekasty akromion ujy bilen akromioklawikulýar boguny emele getirýär. Süňkasty gyrajyklaryň ýokarky gyrajyklarynda kiçi U görnüşli oýuk bar, ol gysga, ýöne berk trans-köndele kürekasty baglaýjy bilen kesişen, onuň aşagyndan kürekasty nerw geçýär we üstünden kürekasty arteriýa geçýär. Süňkasty gyrajyklaryň gapdal gyrasy (aksiller gyrasy) iň galyň bolup, kürekasty boýnunyň köküne tarap daşary süýşýär, ol ýerde egin bognunyň glenoidiniň gyrasy bilen glenoid oýukjyk emele getirýär.

· Görkezmeler

1. Skapulýar şişleriň rezeksiýasy.

2. Ýeňňek süňküniň howply şişiniň ýerli kesilmegi.

3. Ýokary skapula we beýleki deformasiýalar.

4. Skapulýar osteomiýelitde öli süňküň aýrylmagy.

5. Supraskapulýar nerwiň gysylmagy sindromy.

· Bedeniň ýagdaýy

Ýarym egilip, düşege 30° egilip ýatyrylýar. Operasiýa wagtynda islendik wagtda hereketlendirilip bilinjek ýaly, täsirlenen ýokarky aýak steril mata bilen örtülýär.

· Işleýiş ädimleri

1. Köne kesik, adatça, supraspinatus çukuryndaky we infraspinatus çukurynyň ýokarky böleginde kürek gerşi boýunça edilýär we uzynlyk kesik kürek süňküniň orta gyrasy ýa-da kürek çukurynyň orta tarapy boýunça edilip bilner. Köne we uzynlyk kesikler kürek süňküniň dürli böleklerini görmäge zerurlyk ýüze çyksa, L görnüşli, tersine L görnüşli ýa-da birinji derejeli görnüş emele getirmek üçin birleşdirilip bilner. Eger diňe kürek süňküniň ýokarky we aşaky burçlaryny açmak gerek bolsa, degişli ýerlerde kiçi kesikler edilip bilner (7-1-5(1)-nji surat).

2. Ýüzleý we çuň fassiýany kesiň. Süňňüň gyrasyna we orta gyrasyna birikdirilen myşsalar kesik ugry boýunça köndele ýa-da uzynlyk boýunça kesilýär (7-1-5(2)-nji surat). Eger supraspinatus çukury açylmaly bolsa, ilki bilen orta trapesiýa myşsasynyň süýümleri kesilýär. Periosteum süňňüň gonadynyň süňk ýüzüne garşy kesilýär, olaryň arasynda inçe ýag gatlagy bolýar we supraspinatus çukurynyň hemmesi supraspinatus myşsasynyň subperiosteal kesilmegi bilen, üstki trapesiýa myşsasy bilen birlikde açylýar. Trapesiýa myşsasynyň ýokarky süýümlerini kesende, parasimpatik nerwiň zeperlenmezligine üns bermeli.

3. Supraskapulýar nerw açylmaly bolanda, diňe trapesiýa myşsasynyň ýokarky orta böleginiň süýümleri ýokary çekilip bilner we supraspinatus myşsasyny aýyrman ýuwaşlyk bilen aşak çekilip bilner we görünýän ak ýalpyldawuk gurluş supraskapulýar transgeneral bagdyr. Supraskapulýar damarlar we nerwler anyklanyp, goralandan soň, supraskapulýar transgeneral bagy kesilip bilner we supraskapulýar oýuk islendik anomal gurluşlary barlamak üçin barlanyp bilner we supraskapulýar nerwini boşadyp bolýar. Ahyrsoňy, aýrylan trapesiýa myşsasy supraskapula birikýän ýaly gaýtadan tikilýär.

4. Eger infraspinatus çukurynyň ýokarky bölegi açyk bolmaly bolsa, trapesiýa myşsasynyň we deltoid myşsasynyň aşaky we orta süýümlerini kürek süňküniň başynda kesip, ýokary we aşak çekip bolýar (7-1-5(3)-nji surat), infraspinatus myşsasy açyk bolandan soň bolsa, ony subperiosteally soýup bolýar (7-1-5(4)-nji surat). Kürek süňküniň goltuk gyrasynyň ýokarky ujuna (ýagny glenoidiň aşagynda) golaýlaşanyňyzda, teres kiçi, teres uly, trisepsleriň uzyn kellesi we kürek süňküniň hirurgiki boýny bilen gurşalan dörtburçluk deşikden geçýän goltuk nerwine we yzky aýlawly humeral arteriýasyna, şeýle hem ilkinji üçüsi bilen gurşalan üçburçluk deşikden geçýän aýlawly kürek süňküniň arteriýasyna üns bermeli, olara zeper ýetirmez ýaly (7-1-5(5)-nji surat).

5. Süňk süňküniň orta serhedini açmak üçin, trapesiýa myşsasynyň süýümlerini kesenden soň, trapesiýa we supraspinatus myşsalary subperiosteal aýrylma arkaly ýokarky we daşarky taraplara çekilýär we supraspinatus çukurynyň orta bölegini we medial çukuryň ýokarky bölegini açyp görkezýär; trapesiýa we infraspinatus myşsalary, kürek süňküniň aşaky burçuna birikdirilen vastus lateralis myşsasy bilen bilelikde, infraspinatus çukurynyň medial bölegini, kürek süňküniň aşaky burçuny we medial çukuryň aşaky bölegini açyp görkezmek üçin subperiosteal aýrylýar.

7-1-5-nji surat. Dorsal skapulýar täsiriň ýoly

(1) kesik; (2) myşsa liniýasynyň kesik; (3) deltoid myşsany kürek süňküniň gerşinden aýyrmak; (4) infraspinatus we teres minory açmak üçin deltoid myşsany galdyrmak; (5) infraspinatus myşsasyny aýyrmak arkaly kürek süňküniň dorsal tarapyny açyp, damar anastomozy bilen

6. Eger ýumşak süňküň aşagyndaky çukurjyk açyk bolmaly bolsa, medial serhediň içki gatlagyna, ýagny ýumşak süňküň, romboidleriň we öňki serratusyň myşsalary şol bir wagtyň özünde aýrylmaly we tutuş ýumşak süňk daşaryk galdyrylyp bilner. Medial serhedi boşadylanda, köndelen karotid arteriýanyň aşak düşýän şahasyny we dorsal ýumşak süňk nerwini goramaga üns bermeli. Köndelen karotid arteriýanyň aşak düşýän şahasy galkan süňküniň boýnundan başlanýar we ýumşak süňküň ýokarky burçundan ýumşak süňküň, romboid myşsanyň we romboid myşsanyň üsti bilen ýumşak süňküň aşaky burçuna geçýär we aýlaw ýumşak süňküň arteriýasynyň ýumşak süňküň dorsal böleginde baý damar toruny emele getirýär, şonuň üçin ol subperiosteal ýumşaklyk üçin süňküň ýüzüne berk ýapyşmaly.