Radial kelle we radial boýun döwülmeleri tirsek bogunlarynyň umumy döwülmeleri bolup, köplenç ok boýunça güýç ýa-da walgus stresi netijesinde ýüze çykýar. Tirsek bogun uzadylan ýagdaýda bolanda, bilekdäki ok boýunça güýjüň 60% -i radial kelleden proksimal ýagdaýda geçýär. Güýç sebäpli radial kelle ýa-da radial boýun şikeslenenden soň, kesiş güýçleri humerusyň başyna täsir edip, süňk we kekirdegiň şikeslenmelerine sebäp bolup biler.
2016-njy ýylda Klaessen radial kelle/boýun döwülmeleriniň humerusyň baş süňküniň süňk/kemirçek zeperlenmesi bilen utgaşýan aýratyn bir şikes görnüşini anyklady. Bu ýagdaý "öpüşme zeperlenmesi" diýlip atlandyryldy, bu utgaşmany öz içine alýan döwülmeler bolsa "öpüşme döwülmeleri" diýlip atlandyryldy. Olar öz hasabatlarynda öpüşme döwülmeleriniň 10 ýagdaýyny goşdular we 9 ýagdaýda Mason II görnüşi hökmünde klassifikasiýa edilen radial kelle döwülmeleriniň bardygyny anykladylar. Bu bolsa Mason II görnüşindäki radial kelle döwülmeleri bilen, humerusyň baş süňküniň mümkin bolan döwülmeleri barada has ýokary derejede habardar bolmalydygyny görkezýär.
Kliniki tejribede öpüşmek döwülmeleri, esasanam radial kelle/boýun döwülmesiniň ep-esli süýşmegi bolan ýagdaýlarda, ýalňyş diagnoz goýulmagyna örän meýilli bolýar. Bu bolsa, humerusyň baş süňküne degişli şikeslenmeleriň gözardy edilmegine getirip biler. Öpüşmek döwülmeleriniň kliniki aýratynlyklaryny we ýüze çykmagyny öwrenmek üçin daşary ýurtly ylmy işgärler 2022-nji ýylda has uly nusga ölçeginde statistik seljerme geçirdiler. Netijeler aşakdaky ýaly:
Bu gözlege 2017-2020-nji ýyllar aralygynda bejergi alan radial kelle/boýun döwülmeleri bolan jemi 101 hassa gatnaşdy. Olaryň bir tarapda humerusyň baş süňküniň döwülmegi bilen baglanyşykly döwülmeginiň bolup-bolmaýandygyna esaslanyp, hassalar iki topara bölündi: baş süňküniň topary (I topar) we baş süňküniň däl topary (II topar).
Mundan başga-da, radial kelle döwülmeleri anatomiki ýerleşýän ýerine esaslanyp seljerildi, ol üç sebite bölündi. Birinjisi howpsuz zona, ikinjisi öňki medial zona we üçünjisi bolsa arka medial zona.
Barlagyň netijeleri aşakdaky netijeleri ýüze çykardy:
- Mason klassifikasiýasy boýunça radial kelle döwülmeleriniň derejesi näçe ýokary bolsa, kapitulum döwülmeleriniň töwekgelçiligi şonça-da ýokary bolýar. Mason I görnüşli radial kelle döwülmesiniň kapitulum döwülmesi bilen baglanyşykly bolmagynyň ähtimallygy 9,5% (6/63); Mason II görnüşli üçin 25% (6/24); we Mason III görnüşli üçin 41,7% (5/12) boldy.
- Radial kelle döwülmeleri radial boýuna çenli uzalyp gidende, baş süňküniň döwülme howpy azaldy. Edebiýatda baş süňküniň döwülmegi bilen birlikde radial boýun döwülmeleriniň aýry-aýry ýagdaýlary ýüze çykarylmady.
- Radial kelle döwülmeleriniň anatomiki sebitlerine esaslanyp, radial kelleniň "howpsuz zolagynda" ýerleşýän döwülmeleriň baş süňküniň döwülmesi bilen baglanyşykly bolmagynyň has ýokary töwekgelçiligi bardy.
▲ Radial kelle döwülmeleriniň mason klassifikasiýasy.
▲ Öpüşýän döwülme hassasynyň ýagdaýy, onda radial baş polat plastinka we wintler bilen berkidildi, humerusyň baş süňkü bolsa galyň wintler bilen berkidildi.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 31-nji awgusty
