Ýaşyň ulalmagy bilen, ortopediki keseller bilen has köp adam meşgullanýar, olaryň arasynda osteoartrit örän ýaýran keseldir. Osteoartrit bilen keselläniňizde, täsirlenen ýerde agyry, gatylyk we şişkinlik ýaly rahatsyzlyklary başdan geçirersiňiz. Eýsem, näme üçin osteoartrit bilen keselleýärsiňiz? Ýaş faktorlaryndan başga-da, ol hassanyň hünäri, süňkleriň arasyndaky aşynma derejesi, mirasdüşerlik we beýleki faktorlar bilen hem baglanyşyklydyr.
Osteoartritiň sebäpleri näme?
1. Ýaşyň gaýtmagy mümkin däl
Osteoartrit gartaşan adamlarda has köp duş gelýän keseldir. Köp adamlar 70 ýaşlarynda artrit keselini başdan geçirýärler, ýöne bäbekler we orta ýaşly ulular hem bu keselden ejir çekip bilerler we eger siz irden gatylyk we agyry duýsaňyz, şeýle hem gowşaklyk we hereketiň çäkliligi duýsaňyz, bu ähtimal...süňk bogunyiltihaplanma.
2. Menopauza döwründäki aýallar kesellere has köp duçar bolýarlar
Aýallarda menopauza döwründe osteoartritiň döremegine has köp meýillilik bar. Jyns hem osteoartritde rol oýnaýar. Umuman alanyňda, aýallarda bu kesel erkeklere garanyňda has köp duş gelýär. Aýallar 55 ýaşdan öň bolanda, erkekler hem, aýallar hem osteoartritden düýpli täsirlenmeýärler, ýöne 55 ýaşdan soň aýallarda bu kesel erkeklere garanyňda has köp duş gelýär.
3. Hünär sebäpleri üçin
Osteoartrit hassanyň käri bilen hem baglanyşyklydyr, sebäbi käbir agyr fiziki işler, bogunlaryň üznüksiz göterijilik ukyby kekirdegiň wagtyndan öň aşynmagyna sebäp bolup biler. Fiziki zähmet çekýän käbir adamlar uzak wagtlap dyza çöküp, çömelende ýa-da basgançaklara çykanda, şeýle hem dyrnaklarda wedyzlar, ýalpaklar we ş.m. artritiň umumy ýerleridir.
4. Başga kesellerden ejir çekýän
Osteoartritiň öňüni almak bilen birlikde, beýleki bogun kesellerini bejermäge hem üns bermeli. Eger sizde artritiň beýleki görnüşleri, mysal üçin, podagra ýa-da rewmatoid artrit bolsa, onuň osteoartrite öwrülmegi has ähtimal.
5. Süňkleriň arasyndaky aşa köp aşynma we ýyrtylma
Süňkleriň arasyndaky aşa köp aşynmagyň we ýyrtylmagyň öňüni almak üçin adaty wagtlarda bogunlaryň idegine üns bermeli. Bu degeneratiw bogun keselidir. Osteoartrit ýüze çykanda, bogunlary ýumşadýan kekirdegebogunkönelip, çişýär. Kemirçek dargamaga başlanda, süňkler bilelikde hereket edip bilmeýär we sürtülme agyry, gatylyk we beýleki oňaýsyz alamatlara sebäp bolup biler. Artritiň köp sebäpleri adamyň gözegçiliginden daşarydyr we käbir ýaşaýyş durmuşyndaky üýtgeşmeler osteoartritiň töwekgelçiligini azaldyp biler.
6. Genetikanyň täsiri bilen
Bu ortopediki kesel bolsa-da, genetika bilen belli bir baglanyşyk hem bar. Osteoartrit köplenç miras galýar we maşgalaňyzda kimdir birinde osteoartrit bar bolsa, sizde hem şeýle bolmagy mümkin. Eger bogunlaryňyzda agyry duýsaňyz, lukman hassahana barlanyňyzda maşgalaňyzyň lukmançylyk taryhyny jikme-jik sorar, bu bolsa lukmana degişli bejeriş meýilnamasyny düzmäge kömek edip biler.
7. Sport bilen baglanyşykly şikesler
Adaty wagtlarda maşk edende, üns bermek we agyr maşklary etmezlik zerurdyr. Sebäbi islendiksport şikeslenme osteoartrite sebäp bolup biler, osteoartrite sebäp bolýan sport şikeslerine kekirdegiň ýyrtylmagy, baglaýjynyň zeperlenmegi we bogunlaryň çykmagy girýär. Mundan başga-da, sport bilen baglanyşykly dyz şikeslenmeleri, mysal üçin, dyz gapagy artrit töwekgelçiligini ýokarlandyrýar.
Aslynda, osteoartritiň köp sebäbi bar. Ýokardaky ýedi faktordan başga-da, artykmaç agramy gaýtaryp, artykmaç agramy artýan näsaglar hem keseliň töwekgelçiligini artdyrar. Şonuň üçin, semiz näsaglar üçin adaty wagtlarda agramyny dogry gözegçilikde saklamak zerurdyr we beden maşklary edende güýçli maşk etmek maslahat berilmeýär, sebäbi sagalyp bilmeýän we osteoartriti döredip bilmeýän bogunlara zyýan ýetmez.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 19-njy oktýabry
