Infeksiýa emeli bogun çalşyrylandan soňky iň agyr kynçylyklaryň biridir, ol diňe bir hassalara köp sanly hirurgiki zarbalary getirmän, eýsem uly lukmançylyk serişdelerini hem sarp edýär. Soňky 10 ýylyň dowamynda emeli bogun çalşyrylandan soňky infeksiýa derejesi ep-esli azaldy, ýöne emeli bogun çalşyrylandan soňky hassalaryň häzirki ösüş depgini infeksiýanyň pese gaçma derejesinden has ýokary boldy, şonuň üçin operasiýadan soňky infeksiýa meselesine üns berilmeli däl.
I. Keselliligiň sebäpleri
Emeli bogun çalyşmasyndan soňky infeksiýalar dermana çydamly sebäpkär organizmler bilen hassahanada ýüze çykýan infeksiýalar hökmünde kabul edilmelidir. Iň köp ýaýrany stafilokokk bolup, onuň 70% - 80% -ni düzýär, gram-negatiw taýajyklar, anaeroblar we A toparyna degişli bolmadyk streptokokklar hem köp ýaýrandyr.
II Patogenez
Infeksiýalar iki kategoriýa bölünýär: biri irki infeksiýa, beýlekisi bolsa giçki infeksiýa ýa-da giçki başlanýan infeksiýa diýilýär. Irki infeksiýalar operasiýa wagtynda bakteriýalaryň gönüden-göni boguna girmeginden ýüze çykýar we köplenç Staphylococcus epidermidis bolýar. Giçki başlanýan infeksiýalar gan arkaly geçýän infeksiýalar arkaly ýüze çykýar we köplenç Staphylococcus aureus bolýar. Operasiýa edilen bogunlaryň infeksiýalanmagy has ähtimal. Mysal üçin, emeli bogunyň çalşylmagyndan soň gaýtadan işlenilen ýagdaýlarda infeksiýa derejesi 10% bolýar we rewmatoid artrit sebäpli bogunyň çalşylmagyndan geçen adamlarda infeksiýa derejesi hem ýokarydyr.
Ýokançlyklaryň köpüsi operasiýadan soňky birnäçe aýyň içinde ýüze çykýar, iň irkileri operasiýadan soňky ilkinji iki hepdede ýüze çykyp biler, ýöne şeýle hem bogunlaryň ýiti şişmeginiň, agyrynyň we gyzgynyň irki esasy alamatlarynyň ýüze çykmagyndan birnäçe ýyl öň, gyzgynyň alamatlaryny operasiýadan soňky pnewmoniýa, siýdik ýollarynyň infeksiýalary we ş.m. ýaly beýleki gaýraüzülmelerden tapawutlandyrmaly.
Irki infeksiýa ýagdaýynda bedeniň gyzgynlygy diňe bir dikelmeýär, eýsem operasiýadan üç gün soň ýokarlanýar. Bogun agyrylary diňe bir kem-kemden azalmaýar, eýsem kem-kemden güýçlenýär we dynç alyş wagtynda urgulary döredýär. Kesilen ýerden adatdan daşary sızma ýa-da bölünip çykma bolýar. Muny üns bilen barlamaly we gyzgynlygy bedeniň beýleki böleklerinde, meselem, öýkenlerde ýa-da siýdik ýollarynda bolýan operasiýadan soňky infeksiýalar bilen aňsatlyk bilen baglanyşdyrmaly däl. Şeýle hem, kesilen sızmany ýagyň suwuklandyrylmagy ýaly adaty sızma hökmünde diňe bir ret etmek möhümdir. Şeýle hem, infeksiýanyň ýüzleý dokumalarda ýa-da proteziň töwereginde çuň ýerleşýändigini anyklamak möhümdir.
Ösen infeksiýalary bolan, köpüsi hassahanadan çykan näsaglarda bogunlaryň şişmesi, agyry we gyzgynlyk agyr bolup bilmez. Näsaglaryň ýarysynda gyzgynlyk bolmazlygy mümkin. Staphylococcus epidermidis näsaglaryň diňe 10% -inde ak gan öýjükleriniň sanynyň ýokarlanmagy bilen agyrsyz infeksiýa döredip biler. Gan çökündisiniň ýokarlanmagy has köp duş gelýär, ýöne ýene-de anyk däl. Käwagt agyry proteziň boşalmagy hökmünde ýalňyş diagnoz goýulýar, ikinjisi dynç almak bilen aýrylmaly hereket bilen baglanyşykly agyry we dynç almak bilen aýrylmaýan çişme agyrysydyr. Şeýle-de bolsa, proteziň boşalmagynyň esasy sebäbiniň gijikdirilen dowamly infeksiýadygy aýdylýar.
III. Diagnoz
1. Gematologik barlag:
Esasan hem ak gan öýjükleriniň sany we klassifikasiýasy, interleýkin 6 (IL-6), C-reaktiw belok (CRP) we eritrositleriň çökme tizligi (ESR) girýär. Gematologik barlagyň artykmaçlyklary ýönekeý we geçirmek aňsat, netijeleri bolsa çalt alyp bolýar; ESR we CRP pes spesifiklige eýedir; IL-6 operasiýadan soňky irki döwürde protez töweregindäki infeksiýany kesgitlemekde uly ähmiýete eýedir.
2. Surat barlagy:
Rentgen plýonkasy: infeksiýany anyklamak üçin ne duýgur, ne-de spesifik däl.
Diz proteziniň infeksiýasynyň rentgen plýonkasy
Artrografiýa: infeksiýany anyklamakda esasy görkeziji sinovial suwuklygyň we absesiň çykmagydyr.
KT: bogun boşlugynyň effuzionynyň, sinus ýollarynyň, ýumşak dokumalaryň absesleriniň, süňk eroziýasynyň, protez töweregindäki süňk rezorbsiýasynyň wizualizasiýa edilmegi.
MRT: bogun suwuklygyny we absesleri irki anyklamak üçin örän duýgur, protez töweregindäki infeksiýalary anyklamakda giňden ulanylmaýar.
Ultrases: suwuklygyň toplanmagy.
3. Ýadro lukmançylygy
Tehnesiý-99 süňk skanirlemesiniň artroplastikadan soň protez töweregindäki infeksiýalary anyklamak üçin duýgurlygy 33% we anyklygy 86%, indiý-111 belgili leýkosit skanirlemesi bolsa protez töweregindäki infeksiýalary anyklamak üçin has gymmatlydyr, duýgurlygy 77% we anyklygy 86%. Artroplastikadan soň protez töweregindäki infeksiýalary barlamak üçin iki skanirleme bilelikde ulanylanda, has ýokary duýgurlyga, anyklyga we takyklyga ýetip bolýar. Bu synag henizem ýadro lukmançylygynda protez töweregindäki infeksiýalary anyklamak üçin altyn standart bolup durýar. Fluorodeoksiglýukoza-pozitron emissiýa tomografiýasy (FDG-PET). Ol infeksiýalanan ýerde glýukozanyň siňdirilişiniň ýokarlanmagy bilen iltihaply öýjükleri anyklaýar.
4. Molekulýar biologiýa usullary
PCR: ýokary duýgurlyk, ýalňyş pozitiw netijeler
Gen çip tehnologiýasy: ylmy-barlag tapgyry.
5. Artrosentez:
Bogun suwuklygynyň sitologik barlagy, bakteriýalaryň ösdürilip ýetişdirilmegi we dermanlara duýgurlyk synagy.
Bu usul ýönekeý, çalt we takyk
Çanak infeksiýalarynda, bogun suwuklygyndaky leýkositleriň sanynyň > 3000/ml bolmagy, ESR we CRP-niň ýokarlanmagy bilen birlikde, protez töweregindäki infeksiýanyň bardygynyň iň gowy ölçegidir.
6. Operasiýa wagtynda çalt doňdurylan bölümiň gistopatologiýasy
Protez töweregindäki dokumanyň çalt operasiýa wagtynda doňdurylan bölegi gistopatologiki barlag üçin iň köp ulanylýan operasiýa wagtyndaky usuldyr. Feldmanyň diagnostika kriteriýalary, ýagny azyndan 5 aýry mikroskopik meýdanda ýokary ulaldyşda (400x) 5 neýtrofilden uly ýa-da deň, köplenç doňdurylan böleklere ulanylýar. Bu usulyň duýgurlygynyň we aýratynlygynyň degişlilikde 80% we 90% -den geçjekdigi görkezildi. Bu usul häzirki wagtda operasiýa wagtyndaky diagnoz üçin altyn standartdyr.
7. Patologik dokumalaryň bakteriýa medeniýeti
Protez töweregindäki dokumalaryň bakteriýa medeniýeti infeksiýany anyklamak üçin ýokary spesifiklige eýedir we protez töweregindäki infeksiýalary anyklamak üçin altyn standart hasaplanýar, şeýle hem dermanlara duýgurlyk synagy üçin ulanylyp bilner.
IV. Differensial diagnozs
Staphylococcus epidermidis sebäpli agyrysyz protez bogun infeksiýalaryny proteziň boşalmagyndan tapawutlandyrmak has kyn. Ony rentgen we beýleki barlaglar bilen tassyklamaly.
V. Bejeriş
1. Ýönekeý antibiotik konserwatiw bejergisi
Tsakaýsma we se,gawa artroplastikadan soňky infeksiýalary dört görnüşe bölýärler: I görnüşli alamatsyz görnüş, hassanyň diňe gaýtadan işlenilen operasiýada dokumalaryň medeniýetinde bakteriýalaryň ösüşi ýüze çykýar we şol bir bakteriýalar bilen ösdürilen azyndan iki nusga; II görnüşli irki infeksiýa, operasiýadan soň bir aýyň içinde ýüze çykýar; II1 görnüşli gijikdirilen dowamly infeksiýa; we IV görnüşli ýiti gematogen infeksiýa. Antibiotik bejergisiniň prinsipi duýgur, ýeterlik mukdarda we wagtda. Operasiýadan öňki bogun boşlugynyň deşilmegi we operasiýa wagtynda dokumalaryň medeniýeti antibiotikleri dogry saýlamak üçin uly ähmiýete eýedir. Eger bakteriýa medeniýeti I görnüşli infeksiýa üçin oňyn bolsa, duýgur antibiotikleri 6 hepdelap ýönekeý ulanmak gowy netijeleri berip biler.
2. Protezi saklamak, arassalamak we drenajlamak, turba suwaryş operasiýasy
Trawmany saklamak protez bejergisiniň esasyny kabul etmegiň esasy şerti, proteziň durnukly we ýiti infeksiýa bolmagydyr. Ýokanç organizm arassa, bakteriýa wirulentligi pes we duýgur antibiotikler elýeterlidir, şeýle hem arassalaýyş wagtynda örtük ýa-da arakesme çalşyryp bolýar. Edebiýatda diňe antibiotikler bilen sagalma derejesi diňe 6%, antibiotikler bilen arassalaýyş we protezi saklamak bilen bolsa 27% bolandygy habar berilýär.
Ol irki tapgyrdaky infeksiýa ýa-da proteziň gowy berkidilmegi bilen ýiti gematogen infeksiýa üçin amatlydyr; şeýle hem, infeksiýanyň antimikrob terapiýasyna duýgur bolan pes wirulentli bakteriýa infeksiýasydygy aýdyňdyr. Bu usul doly arassalamakdan, antimikrob ýuwmakdan we drenajdan (dowamlylygy 6 hepde) we operasiýadan soňky ulgamlaýyn damardan antimikrob serişdelerinden (dowamlylygy 6 hepdeden 6 aýa çenli) ybaratdyr. Kemçilikleri: ýokary şowsuzlyk derejesi (45% çenli), uzak bejeriş döwri.
3. Bir tapgyrly gaýtadan gözden geçiriliş operasiýasy
Onuň az trawma, hassahanada ýatmagyň gysga wagty, lukmançylyk çykdajylarynyň azalmagy, ýara yzlarynyň we bogunlaryň gatylygynyň azalmagy ýaly artykmaçlyklary bar, bu bolsa operasiýadan soň bogun funksiýasynyň dikeldilmegine ýardam berýär. Bu usul, esasan, irki infeksiýany we ýiti gematogen infeksiýany bejermek üçin amatlydyr.
Bir tapgyrly çalşyrma, ýagny bir tapgyrly usul pes zäherli infeksiýalar, düýpli arassalamak, antibiotik süňk sementi we duýgur antibiotikleriň elýeterliligi bilen çäklenýär. Operasiýa wagtynda dokumalaryň doňdurylan böleginiň netijelerine esaslanyp, eger 5 leýkositden / ýokary ulaldyş meýdanyndan az bolsa, bu pes zäherli infeksiýany görkezýär. Doly arassalamakdan soň bir tapgyrly artroplastika geçirildi we operasiýadan soň infeksiýanyň gaýtalanmagy bolmady.
Doly arassalanylandan soň, protez açyk prosedura zerurlygy bolmazdan derrew çalşyrylýar. Onuň kiçi trawma, gysga bejeriş döwri we arzan baha ýaly artykmaçlyklary bar, ýöne operasiýadan soňky infeksiýanyň gaýtalanma derejesi has ýokary, statistika görä, bu takmynan 23% ~ 73%. Bir tapgyrly protez çalşyrmak, esasan, aşakdakylaryň hiç birini birleşdirmezden, gartaşan hassalar üçin amatlydyr: (1) çalşyryjy bogunda köp sanly operasiýalaryň taryhy; (2) sinus ýollarynyň emele gelmegi; (3) agyr infeksiýa (meselem, septik), işemiýa we töweregindäki dokumalaryň tygşytlanmagy; (4) bölekleýin sement galan trawmanyň doly arassalanmazlygy; (5) osteomiýeliti görkezýän rentgen; (6) süňk transplantasiýasyny talap edýän süňk kemçilikleri; (7) garyşyk infeksiýalar ýa-da ýokary wirulent bakteriýalar (meselem, Streptococcus D, Gram-negatiw bakteriýalar); (8) süňk transplantasiýasyny talap edýän süňk ýitgisi; (9) süňk transplantasiýasyny talap edýän süňk ýitgisi; we (10) süňk transplantasiýasyny talap edýän süňk transplantasiýalary. Streptococcus D, Gram-negatiw bakteriýalar, esasanam Pseudomonas we ş.m.) ýa-da kömelek infeksiýasy, mikobakterial infeksiýa; (8) Bakteriýalaryň medeniýeti aýdyň däl.
4. Ikinji tapgyrdaky gaýtadan işleniş operasiýasy
Ol soňky 20 ýylyň dowamynda hirurglar tarapyndan giňden ulanylýan görkezijileri (süňk massasynyň ýeterlik bolmagy, baý periartikulýar ýumşak dokumalar) we infeksiýany ýok etmegiň ýokary tizligi sebäpli halaýar.
Spacers, antibiotik daşaýjylar, antibiotikler
Ulanylýan spaser usulyna garamazdan, bogunda antibiotikleriň konsentrasiýasyny ýokarlandyrmak we infeksiýanyň sagalmagyny ýokarlandyrmak üçin antibiotikler bilen sementleşdirilen fiksasiýa zerurdyr. Köp ulanylýan antibiotikler tobramisin, gentamisin we wankomisindir.
Halkara ortopedik jemgyýeti artroplastikadan soň çuňňur infeksiýany bejermegiň iň netijeli usulyny ykrar etdi. Bu usul doly arassalamakdan, protezi we daşary jisimiň aýrylmagyndan, bogun aralygyny goýmakdan, damardan duýgur antimikrobial serişdeleri azyndan 6 hepde dowam etdirmekden we ahyrsoňy, infeksiýa netijeli gözegçilik edilenden soň, protezi gaýtadan implantasiýa etmekden ybaratdyr.
Artykmaçlyklary:
Bakteriýa görnüşlerini we duýgur antimikrob serişdelerini anyklamak üçin ýeterlik wagt, olar gaýtadan operasiýadan öň netijeli ulanylyp bilner.
Infeksiýanyň beýleki sistematik ojaklarynyň utgaşmasy wagtynda bejerilip bilner.
Nekrotik dokumalary we daşary jisimleri has düýpli aýyrmak üçin arassalamak üçin iki mümkinçilik bar, bu bolsa operasiýadan soňky infeksiýalaryň gaýtalanmagynyň tizligini ep-esli azaldýar.
Kemçilikler:
Gaýtadan anesteziýa we operasiýa töwekgelçiligi artdyrýar.
Uzak möhletli bejergi we ýokary lukmançylyk çykdajylary.
Operasiýadan soňky funksional dikeldiş pes we haýal geçýär.
Artroplastika: Bejergä täsir etmeýän dowamly infeksiýalar ýa-da uly süňk kemçilikleri üçin amatly; hassanyň ýagdaýy gaýtadan operasiýa we dikeldiş işiniň şowsuzlygyny çäklendirýär. Operasiýadan soňky galan agyry, hereketlenmäge kömek etmek üçin breketleriň uzak wagtlap ulanylmagynyň zerurlygy, bogunlaryň durnuklylygynyň pesligi, el-aýaklaryň gysgalmagy, funksional täsir, ulanylyş çägi çäkli.
Artroplastika: operasiýadan soňky infeksiýalaryň däp bolan bejergisi, operasiýadan soňky durnuklylyk we agyrynyň ýeňilleşdirilmegi bilen tapawutlanýar. Kemçiliklerine el-aýagyň gysgalmagy, ýöreýiş bozulmalary we bogunlaryň hereketliliginiň ýitmegi degişlidir.
Amputasiýa: Operasiýadan soňky çuň infeksiýany bejermegiň iň soňky çäresidir. Şu aşakdakylar üçin amatlydyr: (1) düzedip bolmajak agyr süňk ýitgisi, ýumşak dokumalaryň kemçilikleri; (2) güýçli bakteriýa wirulensiýasy, garyşyk infeksiýalar, antimikrob bejergisi netijesiz bolup, sistematik zäherlilige getirýär, ömür howpuny döredýär; (3) dowamly infeksiýaly näsaglaryň gaýtadan operasiýasynyň köp gezek şowsuz bolandygy taryhy bar.
VI. Öňüni alyş
1. Operasiýadan öňki faktorlar:
Hassanyň operasiýadan öňki ýagdaýyny optimizirläň we ähli bar bolan infeksiýalar operasiýadan öň bejerilmelidir. Iň köp duş gelýän gan arkaly geçýän infeksiýalar deri, siýdik ýollary we dem alyş ýollaryndan geçýän infeksiýalardyr. Çanak ýa-da dyz endoprotezinde aşaky aýaklaryň derisi döwülmän galmalydyr. Gartaşan hassalarda köp duş gelýän alamatsyz bakteriuriýa operasiýadan öň bejerilmeli däl; alamatlar ýüze çykan badyna, olar derrew bejerilmelidir. Tonzillit, ýokarky dem alyş ýollarynyň infeksiýalary we tinea pedisli hassalarda ýerli infeksiýa ojaklary ýok edilmelidir. Uly diş operasiýalary gan akymy infeksiýasynyň mümkin bolan çeşmesidir we diş operasiýalaryndan gaça durulsa-da, eger zerur bolsa, şeýle amallary endoprotezden öň geçirmek maslahat berilýär. Anemiýa, gipoproteinemiýa, birleşdirilen diabet we dowamly siýdik ýollarynyň infeksiýalary ýaly umumy ýagdaýy ýaramaz hassalar esasy kesel üçin agressiw we irki bejerilmelidir, bu bolsa ulgamlaýyn ýagdaýy gowulandyrmaga kömek eder.
2. Operasiýa wagtyndaky dolandyryş:
(1) Artroplastikanyň adaty terapewtiki usulynda doly aseptiki usullar we gurallar hem ulanylmaly.
(2) Hassanyň derisiniň hassahanada ýaýran bakteriýa ştammlary bilen koloniýalaşmak howpuny azaltmak üçin operasiýadan öňki hassahana ýerleşdirilişi iň pes derejä düşürilmeli we operasiýa güni adaty bejergi geçirilmelidir.
(3) Operasiýadan öňki ýer derini taýýarlamak üçin degişli derejede taýýarlanmaly.
(4) Hirurgiki halatlar, maskalar, şlýapalar we laminar akymly operasiýa otaglary operasiýa otaglarynda howada ýaýraýan bakteriýalary azaltmakda netijelidir. Iki gatly ellikleri geýmek hirurg bilen hassanyň arasynda el degmeginiň töwekgelçiligini azaldyp biler we maslahat berlip bilner.
(5) Has çäklendiriji, esasanam menteşeli protezleriň ulanylmagynyň, fagositoz işjeňligini peseldýän abraziw metal galyndylary sebäpli çäklendiriji däl umumy dyz artroplastikasyna garanyňda infeksiýa howpunyň has ýokarydygy we şonuň üçin protez saýlanda ondan gaça durmalydygy kliniki taýdan subut edildi.
(6) Operatoryň hirurgik tehnikasyny gowulandyryň we operasiýanyň dowamlylygyny gysgaltyň (mümkin bolsa <2,5 sagat). Hirurgik operasiýanyň dowamlylygynyň gysgaldylmagy howa täsir etmek wagtyny azaldyp biler, bu bolsa öz gezeginde turniketiň ulanylyş wagtyny azaldyp biler. Hirurgik operasiýa wagtynda gödek operasiýalardan gaça duruň, ýarany gaýta-gaýta suwaryp bolýar (impulsly suwaryş tabançasy iň gowusy) we hapalanan diýlip güman edilýän kesikler üçin ýod-bug çümdürip bolýar.
3. Operasiýadan soňky faktorlar:
(1) Hirurgiki urgular insuline garşylygy döredýär, bu bolsa giperglikemiýa getirip biler, bu ýagdaý operasiýadan soň birnäçe hepde dowam edip, hassany ýara bilen baglanyşykly kynçylyklara sezewar edip biler, mundan başga-da, bu ýagdaý diabet keseli bolmadyk hassalarda hem ýüze çykýar. Şonuň üçin operasiýadan soň kliniki gan şekeriniň gözegçiligi hem şeýle möhümdir.
(2) Çuňňur wena trombozy gematoma we onuň netijesinde ýara bilen baglanyşykly meseleleriň töwekgelçiligini artdyrýar. Bir barlagda, çuňňur wena trombozynyň öňüni almak üçin operasiýadan soň pes molekulýar gepariniň ulanylmagynyň infeksiýanyň ähtimallygyny azaltmakda peýdalydygy anyklandy.
(3) Ýapyk drenaj infeksiýanyň potensial giriş geçelgesi bolup durýar, ýöne onuň ýara infeksiýasynyň derejesi bilen baglanyşygy anyk öwrenilmedi. Ilkinji netijeler operasiýadan soň agyryny aýyrýan serişdeleriň ulanylmagy hökmünde ulanylýan bogun içi kateterleriň hem ýara infeksiýasyna sezewar bolmagynyň mümkindigini görkezýär.
4. Antibiotik profilaktikasy:
Häzirki wagtda operasiýadan öň we soň damardan sistematik ulanylýan antibiotikleriň profilaktik dozalarynyň kliniki taýdan yzygiderli ulanylmagy operasiýadan soňky infeksiýa töwekgelçiligini azaldýar. Sefalosporinler esasan kliniki taýdan saýlanan antibiotik hökmünde ulanylýar we antibiotikleriň ulanylyş wagty bilen hirurgiki ýeriň infeksiýalarynyň tizliginiň arasynda U görnüşli egri gatnaşyk bar, antibiotikleriň ulanylmagy üçin iň amatly wagt aralygyndan öň we soň infeksiýa töwekgelçiligi ýokary bolýar. Ýakynda geçirilen uly gözleg kesikden 30-60 minut öň ulanylan antibiotikleriň infeksiýa tizliginiň iň pesdigini anyklady. Tersine, tutuş kalça artroplastikasynyň başga bir uly gözlegi kesikden soňky ilkinji 30 minutda berlen antibiotikler bilen infeksiýanyň iň pes derejesini görkezdi. Şonuň üçin ulanyş wagty, adatça, operasiýadan 30 minut öň hasaplanýar we iň gowy netijeler anesteziýanyň girizilmegi wagtynda berilýär. Antibiotikleriň başga bir profilaktik dozasy operasiýadan soň berilýär. Ýewropada we ABŞ-da antibiotikler adatça operasiýadan soňky üçünji güne çenli ulanylýar, ýöne Hytaýda olaryň adatça 1-2 hepde dowamly ulanylýandygy habar berilýär. Şeýle-de bolsa, umumy pikir şeýle: ýörite ýagdaýlar bolmasa, güýçli giň spektrli antibiotikleri uzak wagtlap ulanmakdan gaça durmaly we antibiotikleri uzak wagtlap ulanmak zerur bolsa, gömelek infeksiýalarynyň öňüni almak üçin antifungal dermanlary antibiotikler bilen bilelikde ulanmak maslahat berilýär. Wankomisiniň metisilline çydamly Staphylococcus aureus göterýän ýokary töwekgelçilikli näsaglarda netijelidigi görkezildi. Iki taraplaýyn operasiýalar, şol sanda antibiotikleriň ýarym ömrü gysga bolanda, uzak wagtlap dowam edýän operasiýalar üçin antibiotikleriň ýokary dozalary ulanylmaly.
5. Antibiotikleriň süňk sementi bilen bilelikde ulanylmagy:
Antibiotik goşulan sement ilkinji gezek Norwegiýada artroplastikada ulanyldy, ilki başda Norwegiýanyň Artroplastika Registry barlagy antibiotik damardan we sementden (birleşdirilen antibiotik protezi) infuziýasynyň utgaşmasyny ulanmagyň çuňňur infeksiýanyň tizligini iki usulyň birine garanyňda has netijeli peseltýändigini görkezdi. Bu netije indiki 16 ýylyň dowamynda geçirilen birnäçe uly barlaglarda tassyklanyldy. Finlýandiýa barlagy we Awstraliýa Ortopedik Assosiasiýasy 2009-njy ýylda antibiotik goşulan sementiň ilkinji gezek we gaýtadan işlenen dyz artroplastikasyndaky roly barada meňzeş netijelere geldiler. Şeýle hem, antibiotik poroşogy 40 g süňk sementine 2 g-den köp bolmadyk dozada goşulanda, süňk sementiniň biomehaniki häsiýetlerine täsir etmeýändigi görkezildi. Şeýle-de bolsa, ähli antibiotikleri süňk sementine goşup bolmaýar. Süňk sementine goşulyp bilinýän antibiotikler aşakdaky şertlere eýe bolmalydyr: howpsuzlyk, termal durnuklylyk, gipoallergenlik, suwda gowy ereýänlik, giň antimikrob spektr we poroşok material. Häzirki wagtda wankomisin we gentamisin kliniki tejribede has köp ulanylýar. Semente antibiotik inýeksiýasynyň allergiki reaksiýalaryň, çydamly ştammlaryň döremeginiň we proteziň aseptik boşalmagynyň töwekgelçiligini artdyrjakdygy pikir edilýärdi, ýöne häzirlikçe bu aladalary goldaýan hiç hili subutnama ýok.
VII. Gysgaça mazmun
Bogun infeksiýalaryny üstünlikli bejermek üçin taryhyň, fiziki barlaglaryň we goşmaça barlaglaryň üsti bilen çalt we takyk diagnoz goýmak zerurdyr. Bogun infeksiýalaryny bejermegiň esasy ýörelgesi infeksiýalary ýok etmek we agyrysyz, gowy işleýän emeli bogunyň dikeldilmegidir. Bogun infeksiýasyny antibiotik bilen bejermek ýönekeý we arzan bolsa-da, bogun infeksiýasyny ýok etmek üçin esasan hirurgiki usullaryň utgaşmasy gerek. Hirurgiki bejergini saýlamagyň açary, bogun infeksiýalaryny bejermegiň esasy tarapy bolan protezi aýyrmak meselesini göz öňünde tutmakdyr. Häzirki wagtda antibiotikleriň, arassalamagyň we artroplastikanyň bilelikdäki ulanylmagy çylşyrymly bogun infeksiýalarynyň köpüsi üçin toplumlaýyn bejergi boldy. Şeýle-de bolsa, ony henizem kämilleşdirmeli we kämilleşdirmeli.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 6-njy maýy
