Siňňiriň ýyrtylmagy we kemçiligi köplenç şikeslenme ýa-da zeperlenme sebäpli ýüze çykýan umumy kesellerdir, agzanyň işini dikeltmek üçin ýyrtylan ýa-da kemçilikli siňňir wagtynda bejerilmelidir. Siňňiriň tikilmegi has çylşyrymly we inçe hirurgiki usuldyr. Siňňir esasan uzynlyk süýümlerinden ybarat bolany üçin, döwülen ujy tikilende bölünmäge ýa-da tikişiň uzalmagyna meýilli bolýar. Tikiş belli bir dartgynlyk astynda bolýar we siňňir sagalýança galýar, tikiş saýlamak hem örän möhümdir. Şu gün men siziň bilen siňňiriň 12 umumy şikesini we siňňir tikişleriniň ýörelgelerini, wagtyny, usullaryny we siňňiriň berkidiliş usullaryny paýlaşaryn.
I.Manjet
1. Patogenez:
Egniň dowamly urulmagyndan ýüze çykýan şikeslenmeler;
Trawma: aýlaw manjetiniň aşa köp dartgynlyk bilen şikeslenmegi ýa-da ýokarky aýak uzalyp, ýere daýanyp ýykylmagy, humeral kellesiniň aýlaw manjetiniň öňki ýokarky böleginiň içine girip, ýyrtylmagyna sebäp bolmagy;
Lukmançylyk sebäbi: el bilen bejeriş wagtynda aşa köp güýç sebäpli rotator manjetiniň tendonunyň şikesi;
2. Kliniki aýratynlyk:
Alamatlar: Şikesden soňky egin agyry, ýyrtylma ýaly agyry;
Belgiler: 60º～120º oňyn agyry ýaýynyň alamaty; egin abduksiýasy we içki we daşarky aýlanma garşylygy agyry; akromiýonuň öňki serhedinde we humerusyň uly tuberozlygynda basyş agyry;
3. Kliniki tipleşdirme:
I görnüş: Umumy hereket bilen agyry ýok, zyňylanda ýa-da egnini öwürende agyry. Barlag diňe arka-arka agyryny anyklamak üçin geçirilýär;
II görnüş: Şikeslenen hereketi gaýtalanýan mahaly agyrydan başga-da, rotator manjetiniň garşylykly agyrysy hem bolýar we egniň umumy hereketi kadalydyr.
III görnüş: has köp duş gelýän alamatlar, egin agyry we hereketiň çäklenmegi, şeýle hem barlagda basyş we garşylyk agyrylary bolýar.
4. Rotator manjetiniň tendonunyň ýyrtylmagy:
① Doly ýarylma:
Alamatlary: Şikeslenme wagtynda güýçli ýerli agyry, şikeslenmeden soň agyrynyň ýeňilleşmegi, soňra agyrynyň derejesiniň ýuwaş-ýuwaşdan ýokarlanmagy.
Fiziki alamatlar:Eginde giňden ýaýran basyş agyry, tendonuň ýyrtylan böleginde ýiti agyry;
Köplenç el bilen duýulýan çatlak we süňk sürtülmesiniň adatdan daşary sesi;
Zyýan çeken tarapda ýokarky goluň 90º burça çenli ogurlap bilmeýänligi ýa-da gowşaklygy.
Rentgen: Ilkinji tapgyrlarda adatça adatdan daşary üýtgeşmeler bolmaýar;
Giç görünýän humeral tuberozlyk, osteoskleroz, kistaly degenerasiýa ýa-da tendon süňkleşmesi.
2 Doly däl ýyrtylma: egin artrografiýasy diagnozy tassyklamaga kömek edip biler.
5. Ýyrtylan we ýyrtylmadyk aýlawly manjet tendonlarynyň anyklanmagy
①1% prokain 10 ml agyry nokadyny ýapmak;
2 Goluň ýokarky bölegini düşürmek synagy.
II. Becips brachii uzyn kelle tendonynyň şikesi
1. Patogenez:
Egin aýlanyşynyň gaýtalanýan aşa köp aralygy we egin bognunyň güýçli hereketi netijesinde ýüze çykan şikes, düwünler arasyndaky sulkusda tendonuň gaýtalanýan aşynmagyna we ýyrtylmagyna sebäp bolýar;
Birden aşa köp çekilmeginden dörän şikes;
Beýlekiler: garrama, rotator manjetiniň iltihaby, kürekasty tendonunyň şikesi, köp sanly ýerli möhürler we ş.m.
2. Kliniki aýratynlyk:
Bicepsiň uzyn kelle myşsasynyň tendoniti we/ýa-da tenosinoviti:
Alamatlar: egniň öň tarapynda agyry we rahatsyzlyk, deltoid ýa-da biseps boýunça ýokary we aşak ýaýraýar.
Fiziki alamatlar:
Düwünleriň arasyndaky oluk we biseps myşsalarynyň uzyn kelle tendonunyň agyrmagy;
Ýerli striýalar duýulyp bilner;
Ýokarky goluň ogurlanmagy we arka uzaldylmagynyň oňyn agyrysy;
Ýergasonyň pozitiw alamaty;
Egin bognunyň hereket diapazonynyň çäkliligi.
Bicepsiň uzyn kellesiniň tendonunyň ýyrtylmagy:
Alamatlar:
Agyr degenerasiýa bilen tendon ýyrtylanlar: köplenç trawmanyň belli bir geçmişi ýok ýa-da diňe ýeňil şikesler bolýar we alamatlar aýdyň däl;
Bisepsleriň garşylyga garşy güýçli gysylmagy sebäpli ýüze çykan ýaryk bolanlar: hassanyň egninde ýyrtylma duýgusy bolýar ýa-da ýyrtylma sesini eşidýär, egin agyry bolsa aýdyň görünýär we ýokarky goluň öň tarapyna ýaýraýar.
Fiziki alamatlar:
Düwünleriň arasyndaky olukda şişlik, ekhimoz we agyrylylyk;
Tirsegi büküp bilmezlik ýa-da tirsegi bükmegiň peselmegi;
Güýçli gysylma wagtynda iki tarapdaky biseps myşsasynyň görnüşinde assimetriýa;
Biseps myşsasynyň täsirlenen tarapdaky garyn böleginiň adatdan daşary ýerleşişi, ol ýokarky goluň aşaky 1/3 bölegine çenli aşak süýşüp biler;
Güýçli gysylma wagtynda täsirlenen tarapyň myşsa tonusy sagdyn tarapa garanda pes bolýar we myşsa garny garşy tarapa garanda has köp çişýär.
Rentgen plýonkasy: adatça adatdan daşary üýtgeşmeler ýok.
III.Injorybecips brachii tendony
1. Etiologiýasy:
Triseps brachii myşsasynyň entesiopatiýasiýasy (triseps brachii myşsasynyň entesiopatiýasiýasy): triseps brachii myşsasynyň entesiopatiýasyna yzygiderli çekilýär.
Triseps brachii myşsasynyň ýyrtylmagy (triseps brachii myşsasynyň ýyrtylmagy): Triseps brachii myşsasynyň ýyrtylmagy birden we güýçli gytaklaýyn daşarky güýç bilen ýyrtylýar.
2. Kliniki alamatlar:
Triseps tendon endopatiýasy:
Alamatlar: egniň arkasyndaky agyry, ol deltoid myşsasyna ýaýrap biler, ýerli uýuşma ýa-da beýleki duýgy anomaliýalary;
Belgiler:
Ýokarky goluň daşky stolunda, kürek glenoidiniň aşaky serhediniň başynda, triseps brachii myşsasynyň uzyn kelle tendonunda basyş agyrysy;
Tirsek uzaldylmagynda oňyn garşylykly agyry; ýokarky goluň passiw ekstremal pronasiýasyndan dörän triseps agyry.
Rentgen: käwagt triseps myşsasynyň başynda giper dykyz kölege bolýar.
Triseps tendonunyň ýyrtylmagy:
Alamatlar:
Şikes alanda tirsegiň arkasynda köp gygyrdama;
Şikeslenen ýerde agyry we şişlik;
Tirsek uzaldylmagynda gowşaklyk ýa-da tirsek doly işjeň uzaldyp bilmezlik;
Tirsek uzaldylmagyna garşylyk görkezmek bilen agyry güýçlenýär.
Fiziki alamatlar:
Çökgünlik ýa-da hatda kemçilik ulnar humerusyň üstünde duýulyp bilner we triseps tendonynyň kesilen ujyny palpasiýa edip bolýar;
Ulnar humerus düwüninde ýiti duýgurlyk;
Grawitasiýa garşy tirsek uzaldyş synagynyň oňyn netijesi.
Rentgen plýonkasy:
Çyzykly awulsiýa döwülmesi tirsek süňküniň üstünde takmynan 1 sm ýokarda görünýär;
Süňk kemçilikleri ulnar tuberozlygynda görünýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 8-nji iýuly
