Ortopediki süňk sementi ortopediki hirurgiýada giňden ulanylýan lukmançylyk materialydyr. Ol esasan emeli bogun protezlerini berkitmek, süňk kemçilikleriniň boşluklaryny doldurmak we döwülmeleri bejermekde goldaw we fiksasiýa bermek üçin ulanylýar. Ol emeli bogunlar bilen süňk dokumasynyň arasyndaky boşlugy doldurýar, aşynmagy azaldýar we stresi ýok edýär, şeýle hem bogun çalşygy operasiýasynyň täsirini güýçlendirýär.
Süňk sement çivileriniň esasy ulanylyşlary:
1. Süňkleri dikeltmek: Süňk sementi döwülen ýerleri doldurmak we dikeltmek üçin ulanylyp bilner.
2. Ortopediki hirurgiýa: Ortopediki hirurgiýada süňk sementi bogunlaryň ýüzlerini dikeltmek we täzeden gurmak üçin ulanylýar.
3. Süňk kemçiliklerini bejermek: Süňk sementi süňk kemçiliklerini dolduryp we süňk dokumalarynyň täzelenmegine ýardam berip biler.
Ideal ýagdaýda, süňk sementi aşakdaky häsiýetlere eýe bolmaly: (1) iň gowy işleme häsiýetleri üçin ýeterlik inýeksiýa ukyby, programmalaşdyrylýan häsiýetler, birleşme we radiopasitiwlik; (2) derrew güýçlendirmek üçin ýeterlik mehaniki güýç; (3) suwuklyk aýlanyşygyna, öýjükleriň göçmegine we täze süňküň içine ösmegine mümkinçilik berýän ýeterlik gözeneklilik; (4) täze süňk emele gelmegine ýardam berýän gowy osteogeçirijilik we osteoinduktiwlik; (5) täze süňk emele gelmegi bilen süňk sement materialynyň rezorbsiýasyna laýyk gelýän ortaça biodegradasiýa ukyby; we (6) derman serişdelerini netijeli eltmek mümkinçilikleri.
1970-nji ýyllarda süňk sementi ulanylyp başlandybogunprotezi berkitmek üçin ulanylýar we ony ortopediýada we stomatologiýada dokumalary doldurmak we abatlamak materiallary hökmünde hem ulanyp bolýar. Häzirki wagtda iň köp ulanylýan we öwrenilen süňk sementlerine polimetil metakrilat (PMMA) süňk sementi, kalsiý fosfat süňk sementi we kalsiý sulfat süňk sementi girýär. Häzirki wagtda köp ulanylýan süňk sement görnüşlerine polimetil metakrilat (PMMA) süňk sementi, kalsiý fosfat süňk sementi we kalsiý sulfat süňk sementi girýär, olaryň arasynda PMMA süňk sementi we kalsiý fosfat süňk sementi iň köp ulanylýanlarydyr. Şeýle-de bolsa, kalsiý sulfat süňk sementi pes biologik işjeňlige eýedir we kalsiý sulfat transplantlary bilen süňk dokumasynyň arasynda himiki baglanyşyklar döredip bilmeýär we çalt dargaýar. Kalsiý sulfat süňk sementi bedene ýerleşdirilenden soň alty hepde içinde doly siňip bilýär. Bu çalt dargama süňk emele gelme prosesine gabat gelmeýär. Şonuň üçin, kalsiý fosfat süňk sementi bilen deňeşdirilende, kalsiý sulfat süňk sementiniň ösüşi we kliniki ulanylyşy deňeşdirme boýunça çäkli. PMMA süňk sementi iki komponenti garyşdyrmak arkaly emele gelen akril polimerdir: suwuk metil metakrilat monomeri we dinamiki metil metakrilat-stirol kopolimeri. Ol pes monomer galyndysyna, pes ýadawlyga we stres çatlamagyna garşylyga eýedir we örän ýokary dartgynlylyk we plastiklik bilen täze süňk emele gelmegine sebäp bolup we döwülmeleriň döredýän ýaramaz täsirleriniň sanyny azaldyp biler. Onuň poroşogynyň esasy bölegi polimetil metakrilat ýa-da metil metakrilat-stirol kopolimeri, suwuklygyň esasy bölegi bolsa metil metakrilat monomeridir.
PMMA süňk sementi ýokary dartgynlylyk güýjüne we plastiklige eýedir we çalt gatap galýar, şonuň üçin hassalar operasiýadan soň ir düşekden turup, dikeldiş işlerini geçirip bilýärler. Ol ajaýyp görnüşli plastiklige eýedir we operator süňk sementi gatap başlamazdan öň islendik plastikligi ýerine ýetirip biler. Material gowy howpsuzlyk görkezijilerine eýedir we bedende emele gelenden soň adam bedeni tarapyndan zaýalanmaýar ýa-da siňdirilmeýär. Himiki gurluşy durnukly we mehaniki häsiýetleri ykrar edilýär.
Şeýle-de bolsa, onuň käbir kemçilikleri bar, mysal üçin, doldurma wagtynda süňk ýiliginiň boşlugynda wagtal-wagtal ýokary basyş döredip, ýag damjalarynyň gan damarlaryna girip, emboliýa sebäp bolýar. Adam süňklerinden tapawutlylykda, emeli bogunlar wagtyň geçmegi bilen boşalyp biler. PMMA monomerleri polimerleşme wagtynda ýylylyk çykarýar, bu bolsa töweregindäki dokumalara ýa-da öýjüklere zyýan ýetirip biler. Süňk sementini emele getirýän materiallar belli bir sitotoksiklige we ş.m. eýedir.
Süňk sementiniň düzümindäki maddalar allergiki reaksiýalary, mysal üçin, döküntü, ürtikeriýa, demgysma we beýleki alamatlary döredip biler, agyr ýagdaýlarda bolsa anafilaktik şok ýüze çykyp biler. Allergiki reaksiýalardan gaça durmak üçin ulanmazdan öň allergiýa barlagy geçirilmelidir. Süňk sementine bolan ters reaksiýalara süňk sementine allergiki reaksiýa, süňk sementiniň syzmagy, süňk sementiniň gowşamagy we çykmagy girýär. Süňk sementiniň syzmagy dokumalaryň çişmegine we zäherli reaksiýalara sebäp bolup biler, hatda nerwlere we gan damarlaryna zeper ýetirip, kynçylyklara sebäp bolup biler. Süňk sementiniň berkidilmegi gaty ygtybarlydyr we on ýyldan gowrak, hatda ýigrimi ýyldan hem köp dowam edip biler.
Süňk sement hirurgiýasy adaty minimal inwaziw hirurgiýa bolup, onuň ylmy ady wertebroplastikadyr. Süňk sementi gatylaşmadan öň gowy akymlylygy bolan polimer materialdyr. Ol deşilme iňňesi arkaly oňurgalara aňsatlyk bilen girip, soňra oňurgalaryň boş içki döwülme ýaryklary boýunça ýaýrap bilýär; süňk sementi takmynan 10 minutda gatylaşýar, ýaryklary süňklere ýapyşdyrýar we berk süňk sementi süňkleriň içinde goldaw rolyny oýnap, oňurgalary has berk edýär. Bütin bejeriş prosesi bary-ýogy 20-30 minut dowam edýär.
Süňk sement inýeksiýasyndan soň diffuziýanyň öňüni almak üçin täze görnüşli hirurgik enjam, ýagny wertbroplastika enjamy öndürildi. Ol hassanyň arkasynda kiçi bir kesik edýär we rentgen gözegçiligi astynda deri arkaly omurga bedenini deşmek üçin ýörite deşiji iňňe ulanýar we iş kanalyny döredýär. Soňra basylan döwülen omurga bedenini şekillendirmek üçin şar goýulýar, soňra döwülen omurga bedeniniň görnüşini dikeltmek üçin omurga bedenine süňk sementi inýeksiýa edilýär. Omurga bedenindäki kansel süňk süňk şar giňelmegi arkaly dykyzlanýar we süňk sementi inýeksiýasy wagtynda basyşy azaldýar, şeýlelik bilen süňk sementiniň syzmagyny ep-esli azaldýar. Ol döwülen düşek dynç alyşy bilen baglanyşykly kynçylyklaryň, ýagny pnewmoniýanyň, basyş ýaralarynyň, siýdik ýollarynyň infeksiýalarynyň we ş.m. ýüze çykmagyny azaldyp biler we uzak wagtlap düşek dynç alyşy sebäpli süňk ýitgisiniň döremegi sebäpli osteoporozyň ýaramaz sikliniň öňüni alyp biler.
Eger PKP operasiýasy geçirilse, hassa, adatça, operasiýadan soň 2 sagadyň dowamynda düşekde dynç almaly we okunyň üstünde öwrülip biler. Bu döwürde, adatdan daşary duýgy dörese ýa-da agyry güýçlenmegini dowam etdirse, lukmana wagtynda habar berilmelidir.
Bellik:
① Beliň giň gerimli aýlanmagyndan we egilmeginden gaça duruň;
② Uzak wagtlap oturmakdan ýa-da durmakdan gaça duruň;
③ Ýerdäki zatlary götermek üçin agyrlyk götermekden ýa-da egilmekden gaça duruň;
④ Pes oturgyçda oturmakdan gaça duruň;
⑤ Ýykylmalaryň we döwülmeleriň gaýtalanmagynyň öňüni alyň.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 25-nji noýabry
